Een warme douche op Urk
Dagboek

Een warme douche op Urk

Opperrabbijn Jacobs schrijft een dagboek over maatschappelijke en religieuze zaken. Het NIW publiceert deze stukken twee keer per week.

Opperrabbijn Binyomin Jacobs 26 november 2023, 12:28
Een warme douche op Urk

Als gevolg van de vele bijeenkomsten, had ik geen tijd om deze week, zoals gewoonlijk, twee dagboeken te produceren. En dus nu, uitgaande sjabbat, een dagboek met flitsen van de gehele afgelopen week. Waar was ik zoal? Ik duik mijn agenda in en zie: Ysselsteyn (bij Venray), met Zeeland in Antwerpen, Groningen bij de burgemeester, op Urk (en niet in Urk), in de Hoofdstraat van Veenendaal, op de twintigste verdieping van het Stadskantoor Utrecht en in de Snoge. 

Wow, schiet het door me heen, best een drukke week achter de rug en als je dan gaat nadenken over de betekenis van al die bijeenkomsten, de invloed, het nut en de strekking, dan zie ik een duidelijke lijn en af en toe een door mij aangebrachte zijlijn. Het meest afwijkend was een schrijven gericht aan het bestuur van een Joodse gemeente. Omdat het bestuur niet wist hoe hierop te reageren, was ik achter de schermen de klos. Ik wil dit schrijven gedeeltelijk met u delen: 

“Als gelovige in God, de God van Abraham, Izak en Jacob zit ik met een vraag betreffende bepaalde teksten in de Talmoed.  De teksten die daar staan zijn vrij heftig en ik neem aan dat de Talmoed doelt op de zoon van Maria en Josef. Maar hoort de Talmoed ook echt bij het Joodse geloof of is de Talmoed gezaghebbend voor een klein groepje gelovige joden?

Ik wil er zelf ook wat meer onderzoek naar doen, want zulke boeken waarin de stichter van het christendom zo besmeurd wordt horen niet in Nederland , dat roept problemen op en voor zover ik de Bijbel ken roept God nu alle Joden bij elkaar rondom Jeruzalem, en dan komt Het Koninkrijk volgens de Bijbel. De inwoners van Israel zijn trouwens voor mij geen Joden maar Israëlieten. De 12 stammen en het volk dat nu in de staat Israel wonen, zijn vrijwel goddeloos etc. Daarom zal het daar ook wel uit de hand gaan lopen volgens de profeten. Als het wel echt zo is dat de echte gelovige Joden zo denken, dan wordt het tijd dat de Joden hier in Nederland vertrekken en daar gebruikt God de moslims voor.  

Ik zie graag uit naar uw antwoord.”

Ik hoor u denken dat negeren het enige antwoord moet zijn. Ik ben het daarmee eens, maar ontspanning is ook belangrijk en dus heb ik een antwoord gefabriceerd dat me wel aardig leek.

“Fijn dat u zich in het Jodendom verdiept. Uw opmerking over de teksten in de Talmoed zijn mij niet bekend, maar zelfs als het wel zou kloppen dat zoiets in de Talmoed staat: heeft u fysieke last ondervonden van deze (niet bestaande?) teksten?  Zijn bij u thuis door Joden de ruiten ingegooid? Wordt u op straat door Joodse jeugd uitgescholden vanwege deze teksten? Bij Luther lees ik de meest afschuwelijke denkbeelden over Joden. Wij, de Joodse gemeenschap, zijn vanwege die algemeen bekende christelijke denkbeelden over Joden eeuwenlang daadwerkelijk vervolgd, op de brandstapels vermoord, in de gaskamers gestikt. Vanuit de Joodse gemeenschap door de eeuwen heen zijn er nooit pogroms geweest naar onze christelijke broeders en zusters. Onze kinderen zijn opgevoed met respect voor andersdenkenden.

Mocht u met dit antwoord niet tevreden zijn,  dan adviseer ik u om uw predikant of dominee te benaderen, want antisemitisme is niet het probleem van de Jood, maar van de brede Nederlandse samenleving.”

Vanuit de Joodse gemeenschap door de eeuwen heen zijn er nooit pogroms geweest naar onze christelijke broeders en zusters

Hoe anders was de warme douche die ik mocht beleven op Urk. Enige honderden vrienden van Israël die tijdens een sponsor diner eventjes 100.000 euro inzamelden! Samen zongen ze uit volle borst het Hatikva en Blouma en mij werd een huis met tuin op Urk aangeboden, mocht het te bedreigend worden in onze huidige woonplaats. In de Hoofdstraat van Veenendaal was ik aanwezig bij de onthulling van stolpersteinen. Geweldig te mogen zien hoe met grote en liefdevolle inzet de plechtigheid was georganiseerd. Rabbijn Katz uit Amsterdam, geboren en deels getogen in Veenendaal, hield een emotionele toespraak. De eerste twee stenen die werden onthuld, betroffen zijn pleeg-grootouders. De vader van rabbijn Katz was als kind uit Duitsland naar Nederland gekomen en werd grootgebracht bij de Joodse familie Van Essen in Veenendaal.

In Antwerpen waren Blouma en ik bij Hoffy’s aanwezig voor de jaarlijkse vergadering/etentje met het bestuur van de Joodse Gemeente Zeeland en het bestuur van de Stichting Synagoge Middelburg. Meer dan tien jaar geleden was er namelijk een ruzie tussen de Joodse Gemeente en de Stichting. De sjoel dreigde gesloten te worden. Na uren reistijd, spannende vergaderingen en vele felle emotionele discussies, werd toen de vrede gesloten. Als voorwaarde had ik gesteld om eens per jaar samen te komen en dan potentiële conflicten te bespreken om een uitbarsting zoals toen, te voorkomen. De mogelijke ruzies bleven uit, maar het etentje Hoffy’s is gebleven. 

De bezoeken aan de burgemeesters van Groningen en Utrecht en ook het gesprek met prof. Emile Schrijver, directeur van het Joods Cultureel Kwartier, hadden allen te maken met het antisemitisme en hoe hiermee mijns inziens om te gaan.  De rode draad die door de gesprekken heen liep en ook de kern vormde van de toespraken bij de bijeenkomsten en plechtigheden was dat alle activiteiten door moeten gaan in ongewijzigde vorm. Aanpassen of afgelasten is toegeven aan chantage.

Onze Aarts moeder Sara werd honderdzevenentwintig jaar. Waarom, zo stellen onze geleerden de vraag, staat er in de Thora niet gewoon honderdzevenentwintig, maar honderd jaar en twintig jaar en zeven jaar. Het antwoord luidt: om te benadrukken dat Sara onder alle omstandigheden dezelfde Sara bleef. De les: ook wij dienen ons niet te laten beïnvloeden door externe gebeurtenissen of interne angsten. De burgemeesters moeten ervoor zorgen dat de Joodse activiteiten of herdenkingen gewoon doorgang kunnen vinden. En ook Joodse gemeenten moet niet bijeenkomsten uit angst gaan afgelasten. Gedurende Chanoeka (7-14 december) moeten de lichtjes zichtbaar voor iedere voorbijganger de duisternis verdrijven!

Plaats opmerking