Het was een nog niet eerder vertoonde escalatie in de strijd van de radicaalste ultraorthodoxen tegen de seculiere staat Israël. Charediem vielen de privéwoning aan van opperrechter Noam Sohlberg in Alon Shvut op de Westelijke Jordaanoever. De aanval was een protest tegen de arrestatie van ultraorthodoxe dienstweigeraars. Uit het voorlopige politieonderzoek blijkt dat tientallen religieuze ultra’s alleszins van plan waren Sohlberg fysiek aan te vallen. Zij brachten vernielingen aan het huis van de rechter aan: ramen werden ingeslagen, zijn auto werd vernield en de relschoppers lieten een Israëlisch vlaggetje achter met een hakenkruis in plaats van een davidster.
De aanval leidde tot een schokgolf in de politiek en de rechterlijke macht in Jeruzalem. “Kijk naar deze verwoesting,” zei Sohlbergs vrouw Meira, “dit is een pogrom. Wat is dit, de Kristallnacht? Wij zijn kinderen van Holocaustoverlevenden, hoe kunnen Joden elkaar dit aandoen?” Het hooggerechtshof in Jeruzalem kwam met een verklaring waarin werd gesproken van ‘een aanval op het gehele rechtsstelsel’.
Lijntrekkers
Politici lieten zich niet onbetuigd in hun veroordeling. President Isaac Herzog sprak van een ‘gevaarlijk overschrijden van een rode lijn’: “Stop voordat er een ramp gebeurt.” De in de peilingen populaire oppositiepoliticus en ex-IDF-stafchef Gadi Eisenkot nam geen blad voor de mond en legde de verantwoordelijkheid voor de aanval bij de regering-Netanyahu, die toegeeft aan de eisen van haar ultraorthodoxe coalitiepartners: “Deze extremistische lijntrekkers oogsten de vruchten van de haat die de regering uitlokt.”
Met ‘lijntrekkers’ refereert Eisenkot aan de ultraorthodoxe dienstweigeraars, die zich volgens de seculiere meerderheid onttrekken aan hun plichten en zo de veiligheid van de Joodse staat in gevaar brengen. En nu dus tot geweld overgaan om hun eis niet in de IDF te hoeven dienen, kracht bij te zetten. Ook de regering veroordeelde het geweld, zij het in aanzienlijk mildere termen. Zelfs de leiding van de ultraorthodoxe partijen nam afstand, maar sprak tegelijkertijd haar onvoorwaardelijke steun uit aan de gearresteerde dienstweigeraars. Daarbij moet worden aangemerkt dat slechts een fractie van de naar schatting 80 duizend charediem die weigeren voor hun land te vechten, daadwerkelijk vastgezet is.
Eer en goede naam
De dienstplicht voor ultraorthodoxe mannen — over vrouwen wordt niet gesproken — lijkt een van de belangrijkste thema’s te worden bij de verkiezingen, die voor 27 oktober van dit jaar gehouden moeten. Het lijkt erop dat dit eerder zal gebeuren, mogelijk eind september, nu de Knesset in een eerste stemronde heeft besloten zichzelf te ontbinden. Als dit in drie rondes gebeurt, is de ontbinding van het parlement in Jeruzalem definitief en moeten er binnen negentig dagen verkiezingen gehouden worden.
Maar de ultraorthodoxie lijkt een democratische beslissing van het Israëlische volk niet af te willen wachten. Eerder al werd het huis van het hoofd van de militaire politie van de IDF aangevallen en vorige week gebeurde hetzelfde met een politiebureau in Beit Shemesh, waar een van de aangehouden dienstweigeraars vast zou zitten. Charediem vielen het bureau aan met stenen, waarna het binnen tot gevechten met politieagenten kwam.
Bij de aanval op het huis van opperrechter Sohlberg werden 62 charediem gearresteerd, dit in contrast tot eerdere rellen waarbij de politie nauwelijks optrad. Volgens de oppositie was de reden daarvan dat de ultraorthodoxe partijen de regering tot nu toe in het zadel hielden. Yitzhak Goldknopf, leider van het Verenigd Tora Jodendom, ziet dat heel anders en beklaagde zich erover dat ‘de eer en goede naam van Torastudenten wordt vertrapt onder de voeten van de huidige regering’. Volgens Goldknopf doen de charediem niets anders dan ‘hun pijn uiten’.
