Het is inmiddels zondagavond en ik zit op onze kamer van Noah Kosher Accommodation Algarve. Maar laat ik eerst even bijpraten/bijschrijven hoe ik de laatste dagen tot nu toe heb doorgebracht.
Donderdagavond was de solidariteitswandeling in Putten. De organisatie verwachtte geen grote opkomst, gezien de vakantieperiode, en hoeveel deelnemers die pro-Israël zijn kan Putten überhaupt aandragen? Dat er meer dan honderd deelnemers waren, was dan ook een grote verrassing voor de organisatie, maar ook voor mij en al helemaal voor de journaliste uit Israël die was meegekomen om voor een orthodox Joods damesmagazine een artikel te schrijven over Nederland. In principe had zij over mijn Blouma een verhaal willen schrijven, maar die had de journaliste Putten aangeraden.
Uiteraard hebben we haar verteld dat de solidariteitswandeling de Nederlandse Joden betreft en niet over Israël gaat, want dat mag natuurlijk niet in ons zo chaotische niet-antisemitische landje vanwege ‘genocide’ … Dat het inderdaad officieel niet over Israël ging, werd zichtbaar toen een aantal deelnemers zich wilden hullen in de vlag van Israël. Nog voor ze gezien zouden kunnen worden, werd hun vriendelijk verzocht om al wat riekt naar Netanyahu, en dat geldt natuurlijk voor de vlag van Israël, geruisloos te verwijderen. Het is natuurlijk goed dat hierop gelet is, maar in feite van de zotte dat openlijk voor Israël opkomen in ons Nederlandse tolerante landje niet meer mogelijk is, terwijl vlaggen van allerlei andere landen (en zelfs van landen die niet bestaan) overal, dag en nacht, hun agressieve boodschap luidkeels blijven en mogen verkondigen!
Na thuiskomst tegen tienen ben ik donderdag mijn bed ingedoken, want om twee uur in de vroege ochtend van inmiddels vrijdag zou de taxi voor de deur staan om ons naar Schiphol te rijden, waar we om 5:05 uur zouden vliegen naar Faro. We werden keurig om 7:15 uur afgehaald en gebracht naar onze bestemming: de Jewish Community of the Algarve, een soort Bourtange, maar dan in Portugal, Joods, zonder ophaalbrug en niet omringd door water, maar door zand. Mocht u het Portugese Bourtange willen zien: www.jewishalgarve.org.
Aldaar aangekomen werden we hartelijk in het Nederlands begroet door de Joodse eigenaar/directeur en naar onze kamer gebracht. Om negen uur begon de sjoeldienst in de lokale tent-synagoge, gevolgd door ontbijt in het koosjere restaurant. En toen: aan het werk! Er dreigde in Joods Algarve een knallende ruzie te ontstaan en mijn taak was het om te voorkomen dat die dreiging zou ontaarden in een onnodige en onherstelbare onenigheid. En dus meteen bespreking na bespreking, goed begrijpen waar de kous wringt en wie precies de partijen zijn en waarom. Zoals bij een ziekte een juiste diagnose voorwaarde is voor genezing, zo ook moest ik eerst goed begrijpen waarover precies de discussie/spanning gaat en vooral moest ik snappen wie de echte partijen zijn. Maar omdat ik stiekem toch ook wel even vakantie wilde vieren, zijn we de overleggen om vier uur gestopt en hebben we een wandeling gemaakt in een snikhete haven vol toeristenboten, souvenirwinkels en niet-koosjere eetgelegenheden.
En toen: sjabbat! Meer dan honderd Joodse toeristen doken op om na de dienst in de sjoel zingend en etend de sjabbat te vieren. Toeristen uit Frankrijk, de VS, Engeland, Italië, Israël en wij dus uit Nederland. De rest van onze sjabbat was een en al sjoeldiensten, kletsen (niet in sjoel!), Joodse warmte van meer dan 36 graden en afkoeling in onze kamer, voorzien van een weldadige, voor sjabbat ingestelde airco. Uitgaande sjabbat gingen de besprekingen verder, kwamen enige betrokkenen van elders aangereden en dook ik zondagochtend om half vier mijn bed weer in. Verrijkt door een bijzondere sjabbat en inmiddels ook met een beginnend beeld van de vete en dus ook van een beginnende genezing.
Aangekomen op vrijdag, nog geen minuut uit het vliegtuig, had ik het droeve nieuws uit Amersfoort en uit Enschede vernomen. Twee goede bekenden overleden. Wat moest ik doen? Terugvliegen? Pas maandag had ik onze terugvlucht geboekt. Vrijdag terugvliegen was onmogelijk vanwege sjabbat. Maar misschien zondag? Ik wilde enerzijds in Nederland zijn, maar ik was hier niet voor niets gekomen en er werd op mijn conflictoplossing gerekend. We waren dus gebleven, de beide lewajot (begrafenissen) hebben inmiddels plaatsgevonden, ik zit nu mijn schuldgevoel te verwerken en ontvang op mijn laptop als geroepen de volgende e-mail:
“Geachte rabbijn Jacobs,
Wij willen u graag hartelijk bedanken voor alle hulp en inzet die u heeft geboden afgelopen vrijdag, uitgaande sjabbat en bijna de gehele zondag bij het oplossen van de diverse dringende problemen binnen onze kehila. Wij hebben u hiervoor speciaal ingevlogen en beseffen dat dit ongetwijfeld invloed heeft gehad op uw Nederlandse agenda. Juist daarom waarderen wij des te meer dat u de tijd heeft genomen om ons bij te staan, mee te denken en uw ervaring en wijsheid in te zetten om te pogen onze problemen op te lossen.
Uw betrokkenheid en bereidheid om ons te helpen hebben allen, in dezen zelfs eensgezind, bijzonder gewaardeerd. Wij hopen dat we ook in de toekomst op uw raad en betrokkenheid mogen rekenen.
Met waardering en dank,
Ido Yitshaik, Jewish Community of the Algarve”
En dus voel ik me weliswaar minder schuldig, maar de schok is en blijft voorlopig, want beide sterfgevallen waren meer dan goede bekenden en bij beiden blijven de echtgenotes na decennialange gelukkige huwelijksjaren alleen achter. Gelukkig zijn er kinderen en kleinkinderen, maar toch …
Met Ido Yitshaik spreek ik Nederlands. Hij is de stichter van het Joodse communitybouwwerk Noah. Hoezo Nederlands? Hij komt uit Arnhem! Woont reeds vele jaren elders, maar afkomst valt niet te verloochenen. En terwijl zijn eigen Nederlandse verleden bijna is verdwenen en zijn Joodse Gemeente Arnhem heel klein is geworden, is er vanuit Arnhem dus hier in het Zandvoort van Portugal een heuse Joodse kolonie ontstaan, dankzij Arnhem.
Ik ga naar bed, want dadelijk sjachariet, de ochtenddienst, daarna een snel ontbijt, hopelijk de inmiddels bijna opgeloste vete afronden en dan om twaalf uur naar vliegveld Faro om daarna om 18:25 uur weer voet op Nederlandse bodem te mogen zetten. Voor nu: tot dan!
