Ik hou van mode, van de catwalk, de ontwerpen en de glamour eromheen. Er is een legendarische video van George Michael, Freedom. De modellen in die video waren supersterren in hun tijd, van Linda Evangelista tot Christy Turlington. Voordat MTV een ranzige tv-zender was geworden, zat ik op zaterdagmiddagen aan de buis gekluisterd met de overzichten van modeshows in Frankrijk en Italië. Toen ik las dat AppleTV een nieuwe serie had uitgebracht met als titel The new look, was de keuze om een avond te bingen snel gemaakt. Die ‘new look’ was een creatie van ontwerper Christian Dior. Hij bedacht de haute couture die de Franse vrouw en het nieuwe Frankrijk direct na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog hoop en energie moest geven.
Diezelfde zaterdag kwam het angstaanjagende bericht van de aanslag op het Cheider in Amsterdam, daags na de brandstichting bij de Rotterdamse synagoge. Politici buitelden over elkaar heen om hun afkeer uit te spreken. Premier Jetten verklaarde dat er in ons land ‘geen plaats was voor antisemitisme’. CDA-leider Bontenbal: ‘Aanslagen op de Joodse gemeenschap zijn onacceptabel en vreselijk laf’. En burgemeester Halsema sprak van een ‘laffe daad’.
Wegkijken
Diezelfde Jetten benoemde nog maar een paar weken geleden Rianne Letschert tot minister van OCW. Het was Letschert die als bestuursvoorzitster van de universiteit Maastricht haat en intimidatie tegen Joodse studenten ruim baan gaf. Ze liet zelfs toe dat Palestijnse organisaties, die de vernietiging van de staat Israël nastreven, een fysieke ruimte op de universiteit konden krijgen. Bontenbal stelde tijdens de laatste verkiezingen: “We hebben het heel lang belangrijk gevonden het Joodse volk te helpen, maar we zijn van gedachten veranderd.” En in plaats van een ‘terroristische aanslag’ sprak Halsema van een laffe daad. Zoals Jodenjachten bij haar Maccabirellen werden. De Marokkaanse taxichauffeurs werden slachtoffers in plaats van daders. Intimidatie bij de opening van het Holocaustmuseum werd ‘het moet schuren’ volgens de burgemeester van Amsterdam.
In plaats van een terroristische aanslag sprak Halsema van een ‘laffe daad’
Een paar uur voor ik mij installeerde voor de tv, schreef ik op sociale media: “Deze aanslag is zoveel meer dan een aanslag op de Joodse gemeenschap. Het is een aanslag en een ondermijning van onze Nederlandse democratische rechtsstaat, op onze manier van leven, op onze veiligheid. Wie daarvoor wegkijkt, stigmatiseert en isoleert de Joodse gemeenschap nog verder en bagatelliseert de bedreiging die het is voor ons land als geheel.”
Het werd tijd voor de new look. Klaar voor de ontwerpen, de haute couture en de flair van Parijs. Dat pakte anders uit. Met Christian Dior en zijn rivaal Coco Chanel belanden we in deze serie direct in de Tweede Wereldoorlog. Beiden collaboreren. Dior worstelt, Chanel zit met haar naziminnaar al snel bij restaurant Maxim’s in Parijs aan tafel met Himmler. Het nazikopstuk legt Chanel haarfijn uit hoe je de Joden uit de samenleving drijft. Stap voor stap neemt hij haar mee. Afzonderen, bezittingen afnemen, een niemand van de Jood maken. De rest is bekend.
Gekweld
Nu een paar afleveringen bekijk ik de reacties op mijn berichtje op de sociale media. De Hakims, de Samirs, de Abdullahs, ze overstromen mijn accounts. ‘Tijd dat de douche weer aangaat’; ‘kindermoordenaars’; ‘wat doen ze in Gaza’; ‘eigen schuld’; ‘een Mossadactie’; ‘Vernietig Israël en de Joden’. De profielen variëren van een student veiligheid en bewaking aan de hogeschool tot extreemrechtse supporters van Feyenoord.
Terwijl zijn zus, een verzetsvrouw, is opgepakt en na eindeloze martelingen naar het vrouwenkamp Ravensbrück is overgebracht, begint Christian Dior met zijn ‘new look’. Zijn eerste creaties stelen de show. Parijs wordt bevrijd, het verandert het gemoed van Dior niet. Bedrukt, bedompt, gekweld blijft hij ontwerpen. Chanel probeert haar verraad te maskeren.
Hoe gaat dit verder? Vrijheid is in Nederland steeds minder een vanzelfsprekendheid voor Joden en verdedigers van de staat Israël. De woorden van politici en bestuurders zweven tussen collaboratie, maskeren en wegkijken. De ‘new look’ van Nederland is inktzwart.
