Nederland telt een aantal prachtige historische synagogen. De bekendste zijn ongetwijfeld de zeventiende-eeuwse Portugese Esnoga in Amsterdam, de unieke sjoel in Enschede van architect Karel de Bazel uit 1928 en de Obrechtsjoel, ook wel de RAS-sjoel genoemd uit hetzelfde jaar, van de hand van Harry Elte, waarover u in dit NIW een reportage vindt ter ere van het negentigjarig bestaan. Die sjoels stralen alle drie optimisme uit en zijn royaal van opzet.
En dan zijn er zo veel andere sjoels en sjoeltjes: in Bourtange, Zwolle, Middelburg, Maastricht, Dieren, Culemborg, Dalfsen, Tilburg, noem maar op. Maar de mensen die deze gebouwen echt een beth knesset, een huis waar we samenkomen, zouden moeten maken, zijn weg. De kehillot zijn uitgedund, we weten allemaal hoe dat komt. Daarom hebben veel van die gebouwen een nieuwe bestemming gekregen. Ze zijn cultureel centrum geworden of, zoals de synagoge in Zaandam, een onderkomen voor ICI Paris.
Ook de synagoge van Deventer lijkt er nu aan te moeten geloven. Het gebouw krijgt een nieuwe bestemming nu de gemeente het heeft verkocht aan een ondernemer die er een foodhall van wil maken. Er is veel protest. Maar wat is de realiteit? De kille kwam al lang niet meer wekelijks in dit pand samen. Er was simpelweg geen minjan meer.
Dat is echt niet alleen te wijten aan de oorlog. Net zoals kerken te maken hebben met ontkerkelijking, is dat bij de Joodse gemeenschap ook het geval. Kerken worden verkocht, in Amstelveen is er zelfs een verbouwd tot sjoel, en dat gebeurt met synagogen ook. Dat is verdrietig, maar het is wel een teken van de tijd. Alleen een gevoel van nostalgie onderhoudt een gebouw niet.
De realiteit is dat, op de Hoge Feestdagen na, in de Esnoga nog slechts een handjevol mensen de diensten bijwoont. Dat geldt ook voor de RAS-sjoel. Grote delen van die gemeenschap zijn weggetrokken naar Buitenveldert en Amstelveen. Het is natuurlijk wrang dat AMOS onder leiding van rabbijn Menachem Sebbag wel iedere week mag rekenen op een enorme toeloop en dat die kille zich in het clubhuis van Bné Akiwa moet wringen, terwijl zo’n prachtige RAS-sjoel bijna leeg staat. Een oplossing is zo een-twee-drie niet voorhanden. Laten we hopen dat ook het honderdjarig bestaan van de wonderschone RAS-synagoge nog feestelijk kan worden gevierd.
4 reacties
“Het gaat hier niet goed, de sfeer verslechtert alleen maar en 4 mei lijkt hier totaal niet belangrijk meer”. REALITEIT…. dit is Nederland 2023! De meeste Joden ontkennen dit echter nog al te graag en lopen rond met een roze bril in hun kleine gemeenschap tussen Amstelveen & Beethovenstraat. Ze voelen zich nog stééds een échte Nederlander voor Koning & Vaderland, voor wie regering & politie klaarstaan in tijden van nood. LOL. Niets geleerd! De Holocaust in Nederland is ook ‘gewoon begonnen in het Vondelpark……..met pesterijen! Ach, het zal allemaal wel meevallen! REALITEIT…..met 1 miljoen Moslims t.o. ong. 30/40.000 Joden gaat dit écht niet gebeuren.
Ondergetekende hield t.g.v. de 4-mei herdenking- in een goed-gevulde bioscoop te Zoetermeer, waar de beladen oorlogsfilm ‘die Wannsee Konferenz’ werd getoond, een 15 minuten-durende inleiding met een brug naar hedendaags antisemitisme. Vooraf wilde men wel de inhoud van mijn betoog inzien. Daaruit volgde het verzoek van het bestuur, dat men toch liever had, dat ik o.a. uitspraken over ‘de houding en het gedrag van Noord-Afrikaanse jongeren’ hierbij niet als zodanig zou benoemen. Onder het mom van ‘s.v.p. geen politiek-bedrijven’ en ‘angst voor de uit-de-zaal-weglopers’ werd ik vriendelijk verzocht mijn tekst te vervagen en te veralgemeniseren. Dus in plaats van de slachtoffers van antisemitisme met mijn woorden te willen beschermen, moest ik nu dus vooral de daders, haatzaaiers en belagers ontzien….! Of wel: ‘weg met vrees voor groeiend antisemitisme, lang leve angst voor boze Nieuwe Nederlanders!’
Sasha Jacobs schreef: Onder het mom van ‘s.v.p. geen politiek-bedrijven’ en ‘angst voor de uit-de-zaal-weglopers’ werd ik vriendelijk verzocht mijn tekst te vervagen en te veralgemeniseren.” Ja, dat zullen vele redacties en woordvoerders ook van synagoges en kerken herkennen, die ook hun betoog moesten aanpassen. De waarheid is in 2023 een schaars artikel geworden in de media, kranten, kerken en cultuur. Jaren geleden signaleerde het veel bekeken VARA programma dat al: De leugen regeert! ” Plotseling verdween het van de “buis”. Er is niets nieuws onder de zon want de zeeheld Michiel de Ruyter kreeg er ook mee te maken. Denk aan de woede van wanhopige burgers in het Rampjaar 1672 toen Holland bijna verslagen werd door de Duitsers, Fransen en Engeland. De gebroeders de Witt hadden toen GEEN Leger paraat. We weten hoe het met hen afliep in Den Haag. Goddank was er één wakkere Admiraal die Holland met zijn Mariniers redde van de Ondergang: Michiel Adriaenszoon de Ruyter (Vlissingen, 24 maart 1607 – 29 april 1676) Het land was toen ook Reddeloos, De regering Radeloos en De bevolking Redeloos. Michiel sprak later: “Indien het hier in ‘t Vaderland zoo gelegen is, dat men de waarheid niet mag
spreken, zoo is’ t er ellendig gesteld. Nochtans zal ik die spreken, zoo lang als mijn oogen open staan.” De geschiedenis kent meer moedige mannen: Hendrik Mattheüs van Randwijk (1909-1966) was een Nederlandse Verzetsman, Journalist, schrijver en dichter. Hij was mede-oprichter van Vrij Nederland…Hij sprak…Een Volk dat voor Tirannen zwicht, zal meer dan Lijf en Goed verliezen, dan Dooft het Licht. Ik las ergens: De Jurist ziet de mens in al zijn verdorvenheid; de Theoloog in al zijn domheid; de Arts
in al zijn zwakheid. Vast staat: Pas als je de waarheid doet, versta je wat waarheid is! Al is de Leugen nog zo snel, de Waarheid achterhaald haar wel. De Waarheid Overwint Altijd! De Joodse Masjiach staat al in de startblokken. Eind goed, Al goed. Zachariah 14.
Sasha….”lang leve de vrijheid van meningsuiting”. Het is zoals de vrijheid getoond in Fawlty Towers met John Cleese….”””Don’t mention the Germans”””. (de serie moest intussen ook “opgeschoond worden. LOL) . Ja het gaat de goede kant uit, we naderen de ‘mooie’ jaren 30 weer rond 2030. Gelukkig bestaat er voor Joden een uitweg. Zij met hun kromme Gutmensch ideologie zouden eens het liedje van Jennie Arean & Frans Halsema (1971) moeten beluisteren ……*.Vluchten kan niet meer, ‘k zou niet weten hoe, vluchten kan niet meer, ‘k zou niet weten waar naar toe*……. en daarna hier orde op zaken stellen door op te houden met hun Dhimmie attitude. (Slachtoffer haat zichzelf voor zijn ‘onjuiste’ gedrag en kiest daarom zonder slag of stoot de kant van onderdrukker door morele justificatie van onderdrukker’s agressieve haatgedrag)