Abonneer op het NIW

Het opinietijdschrift en cultureel magazine in één, voor iedereen geïnteresseerd in de Joodse wereld. Abonneer nu »

Achtergrond

De oemma en Israël

Jason Walters 25 november 2023, 14:00
De oemma en Israël

Sinds de aanslagen van 7 oktober en de oorlog van Israël tegen Hamas in Gaza valt het op hoezeer de Palestijnse zaak de islamitische massa’s weet te mobiliseren. Waarom voelen moslims zich zo betrokken bij wat in Israël gebeurt? Het antwoord is gelaagd en heeft deels te maken met de manier waarop de islam zich afzet tegen het jodendom. Dit kan geïllustreerd worden door te kijken naar de idee van een universele oemma, de islamitische gemeenschap. 

Een van de centrale ankerpunten van de islamitische identiteit is de idee dat men als moslim deel uitmaakt van een wereldwijde islamitische gemeenschap. Moslims vormen in die visie een religieuze natie, waarin verschillen in afkomst en etniciteit worden overstegen door een gedeelde religie. Hierbij is het nuttig te weten hoe de islam zichzelf begrijpt: als een transformatieve religie die een scherpe breuk vormt met de wereld waarin hij is ontstaan. In het bijzonder een breuk met het jodendom en het Arabische heidendom. 

Profeet

Wat betekent ‘oemma’? In vroege Koranverzen verwijst de term naar een groep mensen die verbonden zijn door een gedeelde afkomst, verwantschap en gekenmerkt door een eigen taal, religie en territoriale identiteit. De term verwijst, met andere woorden, naar wat wij een etno-religieuze groep of een stam zouden noemen. In het wereldbeeld dat de Koran schetst, is de geschiedenis van de mens voor de komst van de profeet Mohammed een particularistisch religieus verhaal: God stuurt profeten naar specifieke volkeren om de goddelijke boodschap te verkondigen. De boodschap is weliswaar universeel, maar deze boodschappers werden alleen naar hun eigen volk (‘oemma’) gestuurd. Volgens de Koran heeft God naar ieder volk op aarde een profeet gestuurd. De profetische traditie waar het boek naar verwijst, is echter duidelijk de oudtestamentische Joodse traditie.

Moslims beschouwen zichzelf als onderdeel van één religieuze natie

Met de komst van Mohammed krijgt de term oemma een nieuwe betekenis: de islam is niet langer een religie voor een specifieke stam, maar een universele religie voor de mensheid. Bekering tot de islam betekent dat iemand zijn oude etnische identiteit en religie opgeeft en deel gaat uitmaken van de islamitische wereldgemeenschap. Daarin vallen alle verschillen tussen mensen weg, ten gunste van een nieuwe religieuze identiteit, waarin de gelovigen broeders en zusters zijn. 

De bronteksten stellen de oemma voor als de beste gemeenschap die ooit is voortgebracht en de islam als ultieme religie die het zowel het jodendom als het christendom opvolgt. Daardoor kan de islam zich het Joodse culturele erfgoed toe-eigenen en als zijn eigen traditie presenteren. Het conflict met het jodendom is daarmee een fundamenteel onderdeel van de islamitische identiteit.

Ledematen

De oemma is dus een waardegemeenschap waarin de moslims één natie vormen die idealiter leven onder één religie (de islam), één rechtssysteem (de sharia) en onder het gezag van één politiek leider (de kalief). Volgens Mohammed is het een organische gemeenschap, waar de gelovigen zich tot elkaar verhouden als de ledematen van hetzelfde lichaam: als één ‘arm’ pijn heeft, lijdt het hele lichaam aan slapeloosheid en koorts. Daarnaast ligt in het woord oemma de connotatie met ‘moeder’ besloten: de gemeenschap is als het ware een moederschoot voor de gelovigen, die warmte en geborgenheid biedt. 

Het grondgebied van de oemma wordt de dar-al-islam genoemd, het huis van de islam. Het universele karakter van de islam ten spijt, is de geografische oriëntatie van de bronteksten regionaal: het middelpunt van de wereld ligt op het Arabische schiereiland en de Levant, met Mekka, Medina en Jeruzalem als belangrijkste religieuze centra. Dit betekent dat Israël in de ogen van veel moslims in het hart van de dar-al-islam ligt. En omdat de islam zichzelf als opvolger en erfgenaam van de Joodse traditie ziet, behoort het Joodse thuisland aan de oemma. 

Kortom, moslims beschouwen zichzelf als onderdeel van één religieuze natie. Als er een oorlog tussen Israël en de Palestijnen uitbreekt, dan ligt in hun ogen de oemma onder vuur. Daarnaast speelt het conflict zich volgens hen af in het hartland van de dar-al-islam. Tot slot raakt een conflict met Joden ook de religieuze identiteit, omdat de islam zich de Joodse traditie toe-eigent en zich er tegelijkertijd tegen afzet.

Foto boven: Arabische studenten demonstreren in Israël, © Flash90

Jason Walters (39) is voormalig lid van de Hofstadgroep en nu analist op het gebied van radicalisering en terrorisme 

Abonneer op het NIW

Abonneer nu!
Opmerkingen (4)
tiki 26 november 2023, 13:04
Moslims beschouwen zichzelf als onderdeel van één religieuze natie? Ik dacht het niet. De miljoenen moslim slachtoffers (rond 14 miljoen) zijn er gekomen door het verschil van opvatting over religie van de broeders uit deze natie, het verschil in taal (Arabisch is niet overal hetzelfde) en het grootste Moslim land is niet Arabisch (Indonesie) én de heilige oorlogen over bescherming eigen territorium. Soennieten & Sjiieten gaan mekaar tot bloedens toe te lijf in hun opvatting over 'dezelfde Gd. Vermeng deze met de nog fanatiekere Wahabisten & Salafisten en je begrijpt dat er maar één punt van overeenkomst is & kan zijn om de boel énigszins in bedwang te houden ...""dood de Jood & de vernietiging van de staat Israel"....overigens niet een Moslim exclusiviteit , want vele "beschaafde" Westerlingen zijn het er daar grondig mee eens, zoals de historie heeft bewezen en gebruiken dezelfde methoden in tijden van crisis. Er zijn overigens door de eeuwen heen een pak minder joden door fanatieke Moslims vermoord dan door beschaafde Europeanen.
Bas Fortuin 26 november 2023, 14:33
De oemma en Israël? Water en Vuur! Die sluiten elkaar Goddank al 1400 jaar uit. Mohammed was de eerste die dat deed! Hoezo? Omdat de Joden hem Niet als profeet van God erkenden. In het begin probeerde hij de Joden te paaien om zich bij zijn nieuwe godsdienst aan te sluiten door de Vijfdaagse gebeden altijd te bidden richting Jeruzalem. Joden haalden hun schouders daarover op. Mohammed was in zijn trots gekwetst en vermoordde bruut 700 Joodse mannen in Medina nam hun enorme kostbare Dadel-plantages in bezit en verkocht hun vrouwen en kinderen op de slavenmarkt. enz. Vanaf die tijd richtte de Islam haar vijfdaagse gebeden richting Mekka. Door dramatische Leegloop van kerken tot op deze dag kwam er sinds het Tweede Vaticaans Concilie in Rome 1962-1965 een NIEUWE WERELDORDE in de maak gevormd door het Pausdom & Vaticaan, Jodendom, Islam, VN, EU, Wereldraad van Kerken, NEW-AGE Beweging. De Nieuwe Oemma? Dat zouden ze wel willen maar JHWH/ GOD zal daar zelf een stokje voor steken! Hoe?
Shlomo Itai 26 november 2023, 19:49
Ik geloof niet dat religie hier een grote rol speelt. Ik denk dat de demonstraties meer dan strijd vóór Palestina, afzetting is tegen het Westen en alles wat dat vertegenwoordigt. Een feit is dat we geen enkele betoging hebben gezien tegen oorlogen tussen moslims, hoewel in de meeste daarvan meer slachtoffers vielen of nog steeds vallen dan in Gaza. Werden er in Syrië geen steden platgebombardeerd en ziekenhuizen zonder enige waarschuwing aangevallen ? Werden moslims in Syrië en in Iraq niet getrakteerd op gifgas ? Zijn sommige moslims dan minder "oemmah" dan andere ? In ieder geval ging men dáárvoor de straat niet op. Wanneer de Houti's Saoedi-Arabië, echt het warme hart van de islam aanvallen, rennen moslims ook niet woedend de straat op. Toen er in oorlogen van het Westen om nota bene moslims te bevrijden van de wreedheden van IS en van al-Qaida enkele tientallen slachtoffers vielen door ongelukken zoals die helaas in elke oorlog gebeuren, waren er wel weer onmiddellijk betogingen. Het is dus duidelijk geen liefde voor moslims, maar haat jegens het Westen wat de "oemmah" verenigt. De Palestijnse vlag, waarmee zelfs bij betogingen tegen de verkiezingsuitslag in Nederland wordt gezwaaid, is geen vlag meer van Palestijnen, maar de vlag van opstand tegen het Westen. Pas veel te laat zal men in het Westen begrijpen wat men heeft binnengehaald.
Geert ter Horst 27 november 2023, 00:17
Des te meer reden om in Europa onze particuliere nationale identiteiten en de daarmee gepaard gaande staatsstructuren te koesteren. De universalistische agenda van de UN en het supra-nationalisme van de de EU spelen de Islam in de kaart en keren zich tegen sterke natiestaten, met name Israel, in het gebied van de Dar-al-Islam. Dit betekent dat de pogingen van politiek rechts om de EU te hervormen tot een handelsunie van natiestaten, en een daarmee gepaard gaande opwaardering van het nationale belang, helemaal niet slecht hoeven uit te pakken voor Israel. Een conservatieve agenda kan heel gunstig zijn voor de joodse staat, mits deze agenda niet degenereert tot racisme en fascisme. Een politiek van het welbegrepen nationale eigenbelang kan de ogen openen voor het nationale eigenbelang van de joodse staat. Dit zou kunnen helpen om allerlei moralistische propaganda van links de wind uit de zeilen te nemen. Wie kan iemand immers kwalijk nemen dat hij opkomt voor zijn eigenbelang?
Plaats opmerking

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *