Den Haag ontvangt eindelijk Reza Pahlavi

Het moet gezegd: Iraniërs zijn zo mogelijk nog verdeelder dan Joden. Dat geldt ook voor de Iraanse diaspora. Maandag werd dat nog eens onderstreept bij het bezoek van Reza Pahlavi aan de Tweede Kamer. De zoon van de laatste sjah was daar op uitnodiging van VVD’ers Ulysse Ellian en buitenlandwoordvoerder Nicole Maes. Voordat de Kamerleden konden spreken met Pahlavi, vond op initiatief van het linkse deel van de Kamer een rondetafelgesprek plaats met leden van andere Iraanse oppositiepartijen die Pahlavi niet als leider zien. Onder hen waren vertegenwoordigers van de Koerden, leden van de communistische partij, verzetsbeweging Moedjahedien-e Khalq (MEK) en andere splintergroeperingen. Die wijzen op het vroegere bewind van de sjah, die politieke tegenstanders onderdrukte en verwijten de zoon de fouten van de vader. 

Hoewel zoon Reza veelvuldig heeft verklaard te streven naar een seculier, democratisch Iran en zich vooral profileert als overgangsleider, heeft hij volgens zijn opponenten nooit voldoende afstand genomen van zijn vaders fouten. Daarnaast beschuldigen zij Pahlavi-aanhangers van intimidatie. En bovendien is er kwaad bloed tussen de oppositiepartijen onderling. Na afloop van het rondetafelgesprek liepen de emoties tussen de verschillende groeperingen hoog op. 

Aanhang

Feit is echter dat Pahlavi veruit de grootste aanhang heeft, zowel buiten Iran als in het land zelf. In de protesten in januari was het zijn naam die in de straten van Teheran werd gescandeerd. Hij verklaarde herhaaldelijk met álle oppositiepartijen te willen praten. Dat hij onder de diaspora inderdaad een grote schare aanhangers heeft, bleek uit de solidariteitsmanifestatie tijdens zijn bezoek, die op het Haagse Malieveld en voor de Tweede Kamer werd gehouden. Organisator was het Comité Iran Vrij, waarvan de leden een apart onderhoud met Pahlavi hadden.

Wollaars had een spervuur van kritische vragen in petto voor Pahlavi

Wellicht speelde mee dat het reces is, maar de desinteresse van veel politieke partijen om met Pahlavi in gesprek te gaan was opvallend. Mede omdat de moellahs in Teheran Pahlavi met de dood bedreigen, vond na het openbare rondetafelgesprek een besloten sessie met hem plaats. Pro vertrok direct na het openbare gedeelte en weigerde Pahlavi aan te horen. Alleen Kamerleden van de VVD, SGP, CU en JA21 gaven acte de présence bij de besloten bijeenkomst. Van de linkerkant van het politieke spectrum was alleen Jesse Klaver aanwezig, enkel omdat hij voorzitter is van de Buitenlandcommissie. Hij leidde het gesprek, maar stelde Pahlavi geen vragen. D66 en het CDA waren helemaal afwezig.

Spervuur

Wie wel vragen stelde, was journalist Jeroen Wollaars. Voor Nieuwsuur had hij een exclusief gesprek met Pahlavi. Hij had een spervuur van kritische vragen in petto voor de Iraniër in ballingschap. Met geen woord repte hij van de mogelijk veertigduizend doden die in januari bij de protesten vielen, wel viel Wollaars Pahlavi aan op het beleid van diens vader. Het is bekend dat Pahlavi voorstander was van de recente confrontatie tussen Israël en de Verenigde Staten enerzijds en Teheran anderzijds. Dat verklaart waarschijnlijk de negatieve houding van Wollaars. Pahlavi stelde dat die oorlog het moellahregime wel degelijk heeft verzwakt. Hoewel Iran inmiddels van de voorpagina’s is verdwenen, gaat de strijd tegen het regime volgens hem gewoon door en heeft het laatste akkoord van deze vrijheidsstrijd beslist nog niet geklonken.