Een knieval voor intimidatie
Binnenland

Een knieval voor intimidatie

Redactie 16 mei 2024, 10:57
Een knieval voor intimidatie
Het Jerusalem Quartet speelt Mozarts Kwartet K. 421 - Screenshot YouTube

UPDATE 18.00: Na een storm van kritiek op sociale media en elders heeft het bestuur van het Concertgebouw besloten dat het concert van het Jerusalem Quartet zaterdagavond toch door zal gaan.

Na lang aarzelen en geworstel komt het Jerusalem Quartet donderdagochtend om 10 uur dan eindelijk met een verklaring over de annulering van hun concerten deze week in Amsterdam. ‘We zijn geschokt en diep bedroefd dat onze optredens in het Concertgebouw dit weekeind niet kunnen plaatsvinden. Door geweld op straat en bedreigingen aan het Concertgebouw waren onze concerten de enige die werden afgelast. Dat roept herinneringen op aan donkere tijden voor Joodse artiesten in Europa’, stelt zijn  impresariaat.  Nieuwe data zijn nog niet gevonden. Maar het impresariaat laat weten in nauw contact te staan met het Concertgebouw om veiligheidsmaatregelen voor de toekomst te garanderen, ‘zodat deze situatie nooit meer een artiest zal overkomen’.

Duidelijk is dat de afgelasting van hun concerten de musici heeft overrompeld. Zo’n knieval voor intimidatie hadden ze niet verwacht. Ze zouden stukken spelen van Felix Mendelssohn, Claude Debussy en van de Israëlische componist Paul Ben-Haim. In een korte verklaring stelde het Concertgebouw dinsdag dat het had besloten de concerten van 16 en 18 mei te schrappen, ‘om de veiligheid van onze medewerkers, bezoekers en musici te garanderen’. Over de veiligheid was weliswaar contact gezocht met de gemeente, maar voordat die een besluit had genomen had het Concertgebouw zelf al de stekker uit de optredens getrokken.

Uitverkocht

Cellist Kyril Zlotnikov laat woensdagochtend vroeg al weten geschokt en ontdaan te zijn. Op de klassieke muzieksite SlippeDisc van de Britse muziekjournalist Norman Lebrecht spreekt Zlotnikov van ‘een capitulatie voor intimidatie en terrorisme’. De site wijst erop dat het ook anders kan. Hoewel ook in Londen pro-Palestina betogingen geregeld fors uit de hand lopen, is het optreden van het Jerusalem Quartet vorige week donderdag in Wigmore Hall gewoon doorgegaan. Het concert was uitverkocht en is zonder incidenten verlopen.  

‘De enigen die je hiermee een dienst bewijst, zijn de mensen die dreigen’

Meteen nadat het besluit van het Concertgebouw bekend werd dinsdagavond, steekt een storm van kritiek op. ‘Uw handelen heeft een nieuwe betekenis gegeven aan het woord “cancelcultuur”. U capituleert. U laat rapaille hier de boel overnemen’, reageert het Centraal Joods Overleg. ‘Ja, het Jerusalem Quartet bestaat uit vier musici uit Israël. Dit rechtvaardigt op geen enkele wijze om zich tegen hun concert te verzetten. Uw keuze voor dit kwartet was er een uit muzikale overwegingen. Blijf daarbij en laat niets u ervan weerhouden om datgene te doen wat uw doelstelling is’, aldus CJO-voorzitter Chanan Hertzberger.

CIDI-directeur Naomi Mestrum spreekt van een lafhartig besluit. ‘We hebben gedoe gehad met Lenny Kuhr en een Israëlisch filmfestival dat werd afgelast vanwege de zorgen om veiligheid. Politici en gemeenten hebben toen al geroepen: dit mag niet kunnen. Maar nu wordt er wéér gezwicht. De enigen die je hiermee een dienst bewijst, zijn de mensen die dreigen.’

Dat blijkt meteen al uit reacties van activisten op sociale media. Het besluit van het Concertgebouw zien ze als ‘een kleine overwinning op een lange weg naar bevrijding’. Op sociale media gaat een oproep rond om dankmailtjes te sturen naar het Concertgebouw, dat ‘Israels cultural ambassadors’ de voet heeft dwars gezet.

Don Ceder (CU) heeft Kamervragen gesteld aan de minister

Op X wordt stevig gefulmineerd tegen de ‘morele lafheid’ van het Concertgebouw. De plaquette (die in oktober 2020 is onthuld), waarmee het Concertgebouw zeventien Joodse orkestleden eert die in de Tweede Wereldoorlog werden ontslagen omdat ze Joods waren, moet maar op Marktplaats worden gezet, wordt geopperd. Het Concertgebouw heeft nu immers een andere houding jegens Joodse musici. ‘Waar eindigt dit’, vraagt CU-Kamerlid Don Ceder zich af. ‘Bijzonder triest’. Ceder heeft Kamervragen gesteld aan de minister. Verschillende varianten worden gepost van het gedicht van verzetsheld Van Randwijk: ‘Een volk dat voor tirannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen, dan dooft het licht.’

Bekende musici komen al snel met een petitie. Ze roepen het Concertgebouw op nooit meer te buigen voor geweld en de geplande concerten van het Jerusalem Quartet door te laten gaan. In felle bewoordingen stellen de musici dat ‘door concerten te annuleren, het Concertgebouw knielt voor een luidruchtige minderheid die intimideert, dreigt met wanorde en geweld. We hoeven niet ver terug te gaan in de Europese geschiedenis om te zien wat er gebeurt als mensen berusten in gedrag dat uitmondt in hun eigen ondergang’, aldus de petitie die  donderdagochtend rond 10 uur al 10.844 keer is ondertekend.

Woensdag wordt ook gezocht naar een alternatieve locatie waar het kwartet wel zou kunnen optreden. Jasper Bartlema, programmeur van de Waalse Kerk op de Wallen, biedt het kwartet zijn kerk aan. Hij vindt dat het Concertgebouw een ‘ongekend verkeerd signaal afgeeft in deze tijd van spanningen. Dat je de veiligheid niet wil of kan garanderen, is voor ons een statement dat niet kan.’

Nooit eerder is een concert van het strijkkwartet op voorhand afgelast

Het Jerusalem Quartet ligt al langer onder vuur van pro-Palestina-activisten. Concerten zijn ook al eerder verstoord in Nederland. Begin dit jaar in het Muziekgebouw aan ’t IJ in Amsterdam en in Diligentia in Den Haag. De demonstranten riepen door de muziek heen en zwaaiden met Palestijnse vlaggen. Beveiligers dwongen de betogers de zaal uit. In 2010 werd een optreden van het kwartet verstoord in Londen, dat destijds live door de BBC werd uitgezonden. Anti-Israëlische organisaties beschuldigen de musici ervan het imago van Israël op te poetsen en af te leiden van de situatie in de Palestijnse gebieden. Het kwartet zou het culturele visitekaartje zijn van een genocide plegend bewind.

Maar nooit eerder is een concert op voorhand afgelast. Zo staat, ondanks alle commotie in Nederland, het optreden vrijdag in Cercle Royal Gaulois in Brussel nog altijd op de agenda. De Belgische organisatoren laten weten dat ze nooit de boycot van musici zullen toestaan. Al zal er, zegt een woordvoerder, wel gekeken worden of extra beveiliging nodig is.

Opmerkingen (4)
G. Veelenturf 16 mei 2024, 12:16
Pure antisemitisme en Jodenhaat. Musici niet verantwoordelijk van het beleid in Israel. Evenals Lenny Kuhr niet verantwoordelijk is voor het politieke beleid in Israel.
T. van Wersch 16 mei 2024, 12:19
ja hoor, weer winst voor de ongeciviliseerde schreeuwende club Hamasaanhangers (want dat zijn het naar mijn mening ) ,die hier de dienst proberen uit te maken, nou, het lukt ze zo aardig. De leiding van het Concertgebouw moet zich diep schamen dat ze zo voorrang verlenen aan het tuig ten opzichte van de beschaving. Angst is nog altijd de slechtste raadgever. Misschien een optie voor het Concertgebouw om een avond te organiseren waar die proPallies kunnen komen roepen en schreeuwen met mogelijk nog wat verbouwingsacties. Voor wereldberoemde musici is geen plek meer daar.
tiki 16 mei 2024, 15:22
Dictatuur i.p.v. cultuur. Intimidatie i.p.v. prestatie. Lafheid i.p.v. solidariteit. Ja., zo kennen we de hypocriete Nederlandse Cultuur kamer weer. Ze moeten zich kapot schamen over zulk gedrag ....én excuus! Gelukkig is er een nieuwe regering en word dit schandalige gedrag in de toekomst fors bestraft .door intrekking van financieën & subsidie.
Ruud 16 mei 2024, 19:57
Deze aanvallen op individuele Joden zoals Shirli, maar ook op Lenny en dit kwartet is een signaal en helaas slechts het topje van de ijsberg. Deze hamas knuffelaars zijn de controle over hun agressiviteit verloren. De bedreigingen escaleren steeds verder en ze hebben de openlijke jacht op het Jodendom geopend. Ook in Nazi-Duitsland werden brandaanslagen op de synagogen als volgende fase van verdrijving van Joods leven uit de samenleving ingezet. De Nederlandse Joodse gemeenschap is niet verenigd en durft geen vuist te maken tegen de teloorgang van onze maatschappij. Komt dit door de splintergroepjes van anti-zionistische excuus Joden? Door die verwarde excuus-truusjes is er in ieder geval geen eenheid in de Joodse gemeenschap, die er wel is bij de pro-hamas collaborateurs en dat maakt ons zwak en een makkelijk doelwit.
Plaats opmerking

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Max 1000 tekens. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *