De winst van de rechts-populistische Reformpartij van Nigel Farage, het brein achter de Brexit, was vrijwel identiek aan het enorme verlies van Sir Keir Starmers Labour: bijna 1500 gemeenteraadszetels. De druk af te treden op de premier, toch al zo groot na het schandaal rond de ambassadeursbenoeming van Epsteinvriend Peter Mandelson, is erdoor naar het kookpunt gestegen.
Rechts-populisten zijn zelden populair in Joodse gemeenschappen, het gevaar van antisemitisme ligt altijd op de loer. Denk aan de Alternative für Deutschland, het Rassemblement National (vroeger Front National) in Frankrijk, de rechterflank van de Amerikaanse Republikeinen, of dichter bij huis het Forum voor Democratie. Toch zullen weinig Britse Joden wakker liggen van de politieke aardverschuiving die hun land vorige week trof en die van Farages Reform virtueel de grootste partij van het land heeft gemaakt.
Het grote gevaar voor de Joodse gemeenschap in het Verenigd Koninkrijk is groen. Dat is niet alleen de kleur van de extreme vleugel van de klimaat- en milieubeweging, maar ook die van de politieke islam. Die combinatie, die ook in Nederland steeds duidelijker zichtbaar wordt aan de linkerzijde van het politieke spectrum, vierde net als Reform een overwinning bij de Britse gemeentelijke verkiezingen. De Greens wonnen 386 zetels, hebben een absolute meerderheid in zes gemeenteraden en wonnen twee directe burgemeestersverkiezingen.
Afschuw
Vooral dat laatste is een schokkende gewaarwording voor veel Britse Joden. Naast Lewisham in het zuidoosten van Londen, won de Groene burgemeesterskandidaat ook in Hackney, in het noorden van de Engelse hoofdstad. In die deelgemeente ligt de wijk Stamford Hill, waar een van de grootste charedische gemeenschappen van Europa woont met tussen 15 en 30 duizend leden. Deze meest ‘zichtbare’ Joden vallen nu onder de verantwoordelijkheid van een nieuwe burgemeester, Zoë Garbett, die in haar overwinningsrede al na 90 seconden het woord ‘genocide’ in de mond nam. Blijkbaar is in haar ogen de oorlog in Gaza de verantwoordelijkheid van Londense deelgemeenten.
Polanski’s woede richtte zich niet op de terrorist maar op de agenten die hem oppakten
Wie hoopte dat met het vertrek van Jeremy Corbyn het antisemitisme zou verdwijnen uit de Britse progressieve politiek, komt bedrogen uit. Vergeleken met een aantal hooggeplaatste functionarissen van de Green Party lijkt de ex-Labourleider haast gematigd. Het aantal incidenten in de radicaallinkse en bijzonder islamvriendelijke partij is nu al niet meer op twee handen te tellen.
Zo was het de nota bene Joodse leider Zack Polanski die zijn afschuw uitsprak over de recente steekaanslag op twee orthodoxe Joden in de Londense wijk Golders Green. Alleen richtte zijn woede zich niet op de terrorist, Essa Suleiman, maar op de politieagenten die hem oppakten. Dat gebeurde volgens Polanski met veel te veel geweld, waarbij de Groene leider leek te vergeten dat de Britse politie geen vuurwapens draagt en dat de agenten bang waren dat Suleiman een bomvest droeg. Polanski bood later zijn verontschuldigingen aan, maar meer om het medium waarop hij de politie had aangevallen, socialmediaplatform X, dan om de inhoud van zijn kritiek.
Zionistenpers
Als de Joodse partijleider van de Greens al beschuldigd wordt van antisemitisme, mag verwacht worden dat extreemlinkse en islamitische partijfunctionarissen verder gaan. Een greep uit het grote aantal incidenten van de afgelopen weken en maanden bevestigt dit vermoeden. Tina Ion, kandidaat-gemeenteraadslid in Newcastle, tweette een foto van een machine die stenen breekt, met daarbij de tekst “Zionistenpers. Eerst met de voeten erin natuurlijk.” Om extra zout in de Joodse wonden te wrijven gebruikte Ion daarvoor een X-account met de naam ‘The real Anne Frank’. Eerder had zij ‘zionisten’ al ‘ongedierte’ en ‘ratten’ genoemd.

Sabine Mairey, kandidaat in Lambeth in het zuiden van Londen, vindt aanslagen op synagogen geen terreur maar wraak, liet zij op Facebook weten. Haar collega in Hackney, Ifhat Shaheen, verdedigde het bloedbad van 7 oktober 2023 met de complottheorie dat Israël de organen van Palestijnen ‘oogst en verkoopt’. Ook Saiqa Ali, net als Mairey kandidate in Lambeth, verheugde zich over 7 oktober en deelde die vreugde met de woorden ‘Leve het verzet’. Beide kandidaten uit Lambeth werden gearresteerd door de Metropolitan Police op verdenking van het aanzetten tot rassenhaat.
Philip Brooks, net als Tina Ion kandidaat in Newcastle, liet de wereld weten dat de situatie in Gaza ‘het erg moeilijk maakt niet een klein beetje antisemiet te worden’. Aziz Hakimi uit Camden beweerde dat ‘zionisten’ achter de aanslagen van 9/11 op het World Trade Center in New York zaten en natuurlijk ook achter de recente brandaanslag op ambulances van de Joodse ngo Hatzola in Londen. De gedachte dat de bijna wekelijkse aanslagen op Joodse doelen in Engeland false flag-operaties zijn, lijkt gemeengoed onder de Greens.
Winstbejag
In Walsall, even buiten Birmingham, maakten Groene kandidaten het nog bonter. Kandidaat Mark Batchford vindt Groot-Brittannië een terreurstaat, waar Israëlische ‘nazi’s’ de carrière van Jeremy Corbyn geruïneerd hebben. Zijn collega Joe Belcher denkt dat de Israëlische regering ‘uit winstbejag’ achter 7 oktober zat en een derde kandidaat in Walsall, Raja Ateeq, noemde Britse Joden ‘kakkerlakken’. Uit de namen in deze opsomming is op te maken dat de Groene antisemieten voortkomen uit dezelfde mix van extreemlinks en islamisme, die we ook in Nederland steeds meer zien samenwerken.
‘De Groenen hebben op schokkende wijze bewezen dat antisemitisme een stemmentrekker is’
Zack Polanski ligt onder vuur om de halfslachtige reactie van de partijleiding op de incidenten. De Groene partijleider ontkent het antisemitismeprobleem in zijn partij; hij zegt dat het slechts om een kleine minderheid gaat en dat de pers een heksenjacht tegen zijn partij voert. Het is een exacte kopie van Corbyns reactie op de aantijgingen van Jodenhaat onder zijn Labourleiderschap. Daarnaast beroept Polanski zich op zijn Joodse identiteit als schild tegen antisemitismebeschuldigingen. Maar journalist Andrew Gilligan constateerde vorige week dat van 24 recent op antisemitisme betrapte Groene kandidaten, er slechts zes geschorst werden door de partij.
Zelfs binnen de partij klinken nu geluiden dat er opgetreden moet worden. Lagerhuislid en voormalige partijleidster Caroline Lucas noemt de situatie bij de Groenen ‘volkomen onaanvaardbaar’ en roept op tot ‘onmiddellijke maatregelen’: “Er is geen plaats voor antisemitisme en haatzaaien in de partij.” Maar de vraag is of de geest van Jodenhaat nog terug kan in de groene fles. Want terwijl Zack Polanski het probleem ontkent, is zijn tweede man Mothin Ali er een groot deel van. Ook Ali verdedigde de terreur van Hamas op 7 oktober. Hij vertegenwoordigt de machtige islamitische vleugel in de partij. Nadat Ali in 2024 een zetel in de gemeenteraad van Leeds had behaald, riep hij: “Wij zullen de stem van Palestina laten horen, takbir!” Die laatste term is de Arabische naam voor het motto Allahoe akbar, ‘God is de grootste’.
Geobsedeerd
Is anti-Joods racisme een goede strategie voor een zege in het Verenigd Koninkrijk? Gezien de verkiezingsuitslag van vorige week lijkt dat op het eerste gezicht inderdaad zo. Jake Wallis Simons, voormalig hoofdredacteur van The Jewish Cronicle, schreef het met zoveel woorden in een opiniestuk in The Telegraph, getiteld: ‘De Groenen hebben op schokkende wijze bewezen dat antisemitisme een stemmentrekker is.’ Toch lijkt er voorzichtig reden voor optimisme. De Groene overwinning was kleiner dan voorspeld in de peilingen en viel in het niet bij die van de sterk pro-Israëlische Reform. Hoewel gevreesd werd dat de Groenen de tweede partij van het land zouden worden, bleven zij op een vijfde plaats steken.
De andere partijen vallen The Greens dan ook fel aan op het antisemitisme in de partij. De Conservatieve leidster Kemi Badenoch zei vorige week op bezoek in Golders Green: “Het grote gevaar voor Joods leven komt vandaag de dag van islamistisch extremisme en de hard-linkse ideologie van antizionisme die uitsluitend geobsedeerd is met Palestina en weigert kennis te nemen van de feiten. Dit is waar de Green Party op inspeelt.”
Zelfs Labour, nog maar net bijgekomen van haar eigen antisemitismeschandalen uit het tijdperk-Corbyn, viel de Groenen tijdens de campagne fel aan op de Jodenhaat van hun kandidaten en de weigering serieus tegen hen op te treden. Zia Yusuf, de Reform-woordvoerder voor Binnenlandse Zaken en zoon van moslimimmigranten uit Sri Lanka, verwonderde zich er bij BBC Newsnight over dat The Greens zich meer om Gaza bekommeren dan om klimaat en milieu. Yusuf vindt dat de Groenen zijn ‘gegijzeld door extremisme’. Een rechtse politicus van islamitische afkomst die tegen de Joodse leider van een progressieve politieke stroming zegt dat die ‘zich moet schamen’ voor het antisemitisme in zijn partij. Het kan verkeren.