Eind januari verscheen een bizar reclamebord tegenover mijn huis. Wie er langsliep zonder tijd om de in alle hoeken verstrooide teksten te lezen, kon onmogelijk zien wat de boodschap was. Je zag een groot grijs vlak, wazig gefotografeerd: wellicht asfalt met daarop een dode bloem. Pas van heel dichtbij kon je in twee lichtere vlekken iets detecteren dat op stolpersteinen leek. Helemaal bovenaan, tegen het dikke kader, stond het minilogootje van de nationaal coördinator antisemitismebestrijding. In een hoekje onderaan dit schimmige samenraapsel stond in kleine letters: “Leer over de Holocaust.” Weggemoffeld. Alsof het beschamend is er aandacht voor te vragen.
Hoe is het mogelijk dat in een tijd dat de Holocaust meer dan ooit gebagatelliseerd, ontkend en bezoedeld wordt, de enige poster die ernaar verwijst er niet slaagt zonder bescheidenheid aandacht te vragen? Welk reclamebureau kiest ervoor het leed onzichtbaar te maken, zoals Joden zichzelf ook onzichtbaar konden en kunnen maken, als ze doodsbang zijn? Elke dag zie ik op sociale media portretten van Joden van voor de deportaties, met de vermeldingen waar ze omgebracht zijn. Het grijpt je meteen aan. Die sensatie hoort op de poster. Dat je meteen ziet waar het over gaat en meteen iets voelt. In plaats daarvan komt er een boodschap die net zo weifelend en timide is als de politiek van de coördinator zelf: geen strijdlust, eerder berusting.
Niet genoeg
In het Wertheimpark was het leed bij de herdenking zichtbaar, voelbaar en aangrijpend als altijd. De emoties slijten nooit en de actuele urgentie neemt alleen maar toe. Van overlevenden hoor ik soms dat ze met het ouder worden meer herinneringen krijgen. Filters vallen weg. Daarom is de herdenking altijd zo intens: het is vaak nieuwe rouw door nieuwe herbeleving. Toch bleek de Holocaust voor sommigen ook bij die plechtigheid niet genoeg qua onderwerp. De NOS zag kans Palestijns leed binnen te smokkelen via een interview met een bezoekster die zei te hebben geaarzeld over haar aanwezigheid ‘vanwege Gaza’. Journalist Rob Trip liet haar begaan, zonder één kritische vraag over deze moreel abjecte vergelijking van Hitlers politiek met Gaza.
Mag de Holocaust eens aandacht krijgen zonder verwijzingen naar dubieuze controverses ter afleiding?
Misschien vond de NOS het ongepast bij die gelegenheid een fel debat te starten. Dat is begrijpelijk. Maar dan zend je zo’n fragment gewoon niet uit, waarin via het Hamas-frame het antisemitisme van af spat. Punt. Toch deden ze het. Want een Holocaustherdenking kan kennelijk niet ongestraft plaatsvinden, haatopmerkingen die Joden in verband brengen met (volkeren)moord horen erbij.
Onrecht
Ook burgemeester Halsema kon niet bij het onderwerp blijven. Ze week uit met uitspraken als: “In steden die op Amsterdam lijken worden ouders van kinderen gescheiden.” Vermoedelijk duidde ze op de misdaden van ICE in de VS. Maar waarom zo ver kijken voor huidig onrecht, als dat ook onder je neus gebeurt, in je eigen stad en onder je eigen bewind? Het antisemitisme in Amsterdam kan welig tieren door onvergeeflijk bestuurlijk falen. Daar kom je niet van af door vergelijkingen met ICE.
Mag de Holocaust een keertje aandacht krijgen voor wat die was, zonder verwijzingen naar dubieuze controverses ter afleiding? Kennelijk niet. Als het aan GL/PvdA ligt, gaat die partij in Amsterdam in een coalitie met Denk zitten, de partij die een Gazamonument wil. Dat zal heus geen plek zijn waar enkel slachtoffers beweend worden. De islamisten van Denk hebben vast creatieve ideeën over ‘antizionistische’ rituelen op die plek. Misschien zelfs op 27 januari, dan kun je de herdenkers van de Holocaust maximaal kwetsen. Alle hetze, verraad en verloedering is mogelijk in Amsterdam.
Eén reactie
De geschiedenis is in feite actueel. Denkt een bepaald deel van ‘het gezag’. En draait dan alles om. De rest denkt dan: who cares? Het is deze schijnscherpzinnigheid die het bepaalde deel van het gezag kenmerkt. De rest volgt dan. 😵💫 Waag het niet het ‘bepaalde deel’ van het gezag hierop te wijzen want dan wordt ‘het’ boos. Waarschijnlijk omdat ergens de schaamte achter dat gezag pijn doet. Het zeurt. Typisch voor onze samenleving. Het jankt, het schuurt, het zeurt. Die wond draagt dit land, de stad voorgoed (?) met zich mee. Dank u mevrouw Marbe voor uw wijze woorden, uw vermaning aan de overheid alhier.