Ik zou bijna vergeten dat het gisteren een gewone reguliere sjabbat was met sjoeldienst, kidoesj na afloop en dat ik vrijdagmiddag met Blouma aanwezig was bij de receptie van het huwelijk van een van de zonen van Roger van Oordt, de honorair consul van Israël. Wat een warmte, letterlijk en figuurlijk. Alle aanwezigen, en dat waren er nogal wat, vrienden van Israël.
Maar ik was nog nauwelijks thuis of ik zag een bericht van de Oorlogsgravenstichting. Even een uitlegje: ik zit in de adviesraad van de Oorlogsgravenstichting, die zich bezighoudt met het beheer van de meer dan zestigduizend oorlogsgraven die ons land telt, in Nederland, Indonesië en nog vele andere landen waar onze soldaten in de Tweede Wereldoorlog was gelegerd. Ook huidige gesneuvelden krijgen een graf op een van de erevelden. Vorige week hadden we een vergadering van de stichting en, waarom weet ik niet meer, heb ik toen kenbaar gemaakt dat oorlog van geen kant zwart-wit is en dat het onacceptabel is dat Nederland juicht als een Russische tank ontploft en we intens verdrietig zijn als een Oekraïense tank wordt uitgeschakeld. We gaan er even aan voorbij dat de bemanning in de Russische tank ook gewone mensen zijn, vaders, zonen, echtgenoten die in die tanks zijn gedumpt en geen kant op konden. In Leusden is een Russisch ereveld. Daar liggen soldaten van de voormalige Sovjet-Unie die hun leven gaven om onze ouders te bevrijden. Maar omdat Rusland de agressor is in de oorlog met Oekraïne en Nederland ongenuanceerd achter Oekraïne staat, is het niet (meer) netjes eer te betonen aan onze bevrijders die daar hun laatste rustplaats hebben gevonden.
Waarom ik dit ter sprake bracht in de vergadering weet ik niet meer, maar na de huwelijksreceptie zag ik een appje van de Oorlogsgravenstichting met de mededeling dat op het Sovjet Ereveld in Leusden zo’n 150 graven waren beklad. Met rode verf waren in de nacht van donderdag op vrijdag verschillende leuzen op de grafstenen aangebracht, gericht tegen de Oekraïense en Russische president en de islam. Omdat dit even bij hoge uitzondering niets met Joden te maken had, heb ik me naar Rusthof gespoed om daarmee aan te geven dat dit soort acties voor mij, en voor de Joodse gemeenschap onaanvaardbaar zijn, ook als antisemitisme geheel niet aan de orde is. Hoewel de meeste media al waren vertrokken, kon ik nog net een interviewtje afgeven aan Hart voor Holland om mijn demonstratieve aanwezigheid voor het voetlicht te krijgen.
Dat neemt niet weg dat de strijd tegen antisemitisme en antizionisme het meest van mijn (vrije) tijd vergt. In dat kader loop ik waar mogelijk mee met Solidariteitswandelingen. De Solidariteitswandeling is ontstaan na de beruchte 7 oktober. Een groepje niet-Joden besloot iedere donderdagavond te lopen van het Amersfoortse stadhuis naar de synagoge. Zonder vlaggen, zonder leuzen, maar in stilte en gebed met als enig doel: solidariteit met ons Joden en dus tegen Jodenhaat. Dit initiatief is inmiddels overgenomen door Buren, Utrecht, Rotterdam. Dordrecht, Elburg, Zwolle, Apeldoorn en Dalfsen. Mijn streven is minstens een keer met elk van deze wandelingen mee te lopen en hiermee onze dankbaarheid te tonen aan onze vrienden voor hun belangeloze inzet. Mijn deelname wordt dan meegenomen op de flyer en dat levert dan gewoonlijk extra publiciteit en dus extra meelopers.
Morgenavond, maandag, loop ik mee in Dalfsen en mocht u morgenavond helemaal niets te doen hebben en bent u benieuwd naar Dalfsen, schroom niet om mee te wandelen. Dalfsen is een mooi plaatsje! Maar, geheel onverwacht, dook er een probleempje op. De wandeling start bij het gemeentehuis en eindigt voor de voormalige synagoge. Daar wordt dan, althans zo verging het de eerdere wandelingen, een groepsfoto gemaakt en als ik meeloop houd ik dan ook een korte toespraak. Maar dat schijnt nu een probleem te worden want zojuist ontving ik een whatsapp met de volgende tekst: “Omdat opperrabbijn Jacobs een prominent persoon is, is het voor de beeldvorming niet wenselijk als hij een toespraak houdt.” Wat speelt hier? Op de website van de voormalige synagoge Dalfsen lezen we dat “naast de verhuur voor tentoonstellingen, kan de ruimte voor allerlei activiteiten worden gehuurd.” En dus heeft het comité zich gewend tot het bestuur van de voormalige synagoge met de vraag of ze na afloop van de Solidariteitswandeling tegen betaling in de synagoge bijeen mogen komen om na te praten onder het genot van een kop koffie. Dat verzoek werd echter afgewezen omdat het bestuur tegen de politiek van Netanyahu is.
Uiteraard mag het bestuur van de voormalige synagoge die politieke mening hebben, maar de Solidariteitswandeling gaat over solidariteit met de Nederlands-Joodse gemeenschap die wordt geconfronteerd met Jodenhaat. Wellicht dat ook een aantal of misschien wel alle Solidariteitswandelaars ook tegen Netanyahu zijn! Na heen en weer gesprekken en e-mails is er uiteindelijk toch toestemming gekomen en mag er na afloop in de voormalige synagoge een afsluitende ontmoeting plaatsvinden. Maar: Jacobs mag niet spreken in de voormalige synagoge en ook niet tijdens de wandeling! Er zijn nog meer voorwaarden, leest u zelf: “Ook in onze ogen is (toenemend) antisemitisme helaas een feit en geen kwestie van beeldvorming. Wij gaan er dus ook vanuit dat de solidariteitswandeling bedoeld is om solidariteit te betuigen met het Joodse volk en gericht is tegen antisemitisme en niet tegen beeldvorming hierover. Wij zijn bereid de voormalige synagoge te verhuren voor een bijeenkomst na afloop van deze wandeling. U stelt terecht dat u de vrijheid heeft om op de openbare weg de uitlatingen te doen die u wilt met middelen die binnen de wet zijn toegestaan. Daar heeft de voormalige synagoge niets over te zeggen. Wij zien dat de bedoeling van de wandeling niet is een standpunt uit te dragen over de politiek van de regering van Israël. Wij vrezen alleen, dat als de Israëlische vlag of vergelijkbare middelen meegedragen zouden worden, dat dat door de buitenwereld gemakkelijk kan worden opgevat als steunbetuiging aan de regering van Israël. Onbedoeld zou dan beeldvorming kunnen ontstaan. Met die beeldvorming wil de voormalige synagoge niet in verband gebracht worden … Wij begrepen tijdens het gesprek dat u niet van plan bent vlaggen e.d. mee te dragen…Ook hebben we begrepen dat bij wandelingen als deze geen foto’s gemaakt worden. Misschien hebben wij dat laatste niet helemaal goed begrepen. Het gaat ons er niet om dat geen foto’s gemaakt zouden mogen worden, maar ook voor foto’s geldt dat ze, als ze naar buiten gebracht worden, onbedoeld kunnen leiden tot ongewenste beeldvorming…We hebben ingestemd met verhuur omdat we aannemen dat u bereid bent onbedoelde beeldvorming zoveel mogelijk te voorkomen”, las ik in een e-mail van het bestuur van de voormalige synagoge Dalfsen aan het organiserend comité Solidariteitswandeling Dalfsen. Kort samengevat: de ruimte mag gehuurd worden maar dan wel op voorwaarde van geen vlaggen, geen leuzen, geen foto’s om beeldvorming te voorkomen.
Welke beeldvorming? Dat antizionisme gelijk is aan antisemitisme? Of dat antisemitisme gelijk is aan antizionisme? Of dat er geen verband bestaat tussen de twee? En door de solidariteitswandeling zal het niet bestaande verband juist gecreëerd worden? En ik mag dan geen toespraak houden om beeldvorming te voorkomen? Terwijl ik keer op keer blijf benadrukken dat er bruggen gebouwd moeten worden, dat in de Tweede Wereldoorlog niet alleen zes miljoen Joden zijn vermoord maar meer dan 54 miljoen medemensen zijn omgekomen en dat er veel te weinig aandacht is in de media voor de vervolging van Christenen en de vervolging van moslims! En daarom heb ik me naar het Russische Ereveld gehaast waar de leuzen niet tegen Joden waren, zelfs niet tegen Israël, maar wel tegen de Koran. Mocht u mijn dagboek nog op tijd lezen: maandagavond 13 juli, 20:00 uur, gemeentehuis Dalfsen. Na afloop groepsfoto voor de voormalige synagoge, zonder koffie en met toespraak van Jacobs.
