Strijd tegen de smartphone

Voor wie zich ergert aan kinderen die de hele dag voorovergebogen naar het beeldscherm van hun telefoon loeren, mogen de uitkomsten van een onderzoek naar smartphonegebruik in Tel Aviv spectaculair genoemd worden. Liefst 74 procent van de leerlingen die meededen aan het project laten in schoolpauzes hun mobieltje liggen. Het onderzoek wijst uit dat bij leerlingen buiten het project Hinuch bekeshev (‘opvoeden met aandacht’) dat percentage op 21 ligt. 

Het project, in samenwerking met de Universiteit van Tel Aviv en de Bar-Ilan Universiteit, is zelfs zo’n succes dat de gemeente het wil uitbreiden naar alle 37 middelbare scholen in de stad. Hoe? Heel simpel: tijdens de lessen worden de telefoons opgeborgen in speciale kluisjes. Het verrassende resultaat is dat ook in de pauzes, waarin de leerlingen weer toegang hebben tot hun smartphones, de behoefte daaraan afneemt. De aandacht en concentratie van leerlingen neemt toe, evenals hun sociale interactie met vrienden en klasgenoten.

Collectieve aanpak

Nog opvallender: de afname van smartphonegebruik op school wordt niet of nauwelijks gecompenseerd door een toename buiten schooltijd. Ook niet door het gebruik van alternatieven, zoals tablets of laptops. Blijkbaar neemt met een lager gebruik van de telefoon ook de behoefte daaraan af. Veel leerlingen merken dat overmatig gebruik een probleem is, maar vinden het moeilijk er in hun eentje iets aan te doen. Dit vergroot volgens de onderzoekers de behoefte aan een collectieve aanpak, iets waarin de scholen en de gemeente Tel Aviv nu willen voorzien. 

Is het ironisch dat juist Tel Aviv, wereldberoemd om innovatie op het gebied van informatietechnologie, met een project komt om smartphonegebruik tegen te gaan? Burgemeester Ron Huldai vindt van niet. “Dit is geen strijd tegen technologie,” zegt Huldai in een reactie op het project. “Wij willen absoluut dat kinderen digitale middelen gebruiken voor creatief onderwijs van hoge kwaliteit. Tegelijkertijd willen we hun die eenvoudige momenten met elkaar teruggeven. Het is misschien geen gemakkelijke verandering, maar ik geloof dat het verantwoord en gezond is. Wij moeten de technologie beheersen, niet andersom.”

Ron Huldai: ‘Wij moeten de technologie beheersen, niet andersom’

Niet verrassend waren leerlingen die deelnamen aan het project in het begin weinig enthousiast. Maar de tevredenheid groeide naar gelang het onderzoek langer duurde, wat suggereert dat er een gewenningsproces is. Sterker nog, na verloop van tijd waren juist leerlingen die zich aanvankelijk het hevigst verzetten tegen de beperking van hun telefoongebruik, er het meest enthousiast over. Overigens worden leerkrachten en zelfs de ouders binnen het project getraind door de onderzoekers in de omgang met kinderen die minder toegang tot hun telefoon hebben.

Schermtijd

Ook buiten Tel Aviv wordt in Israël overmatig smartphonegebruik steeds meer als een probleem gezien. Het ministerie van Gezondheid in Jeruzalem schat dat bijna een derde van alle middelbare-schoolleerlingen minstens zes uur per dag voor een scherm doorbrengt. En dat alleen nog maar buiten schooltijd. 

Om die schermtijd terug te brengen komt het ministerie met de aanbeveling dat kinderen tot twee jaar oud helemaal geen toegang tot telefoontjes of tablets krijgen. Verder raadt het ministerie ouders aan geen smartphone te kopen voor kinderen voor zij dertien jaar oud zijn en de toegang tot sociale media te verbieden tot het vijftiende levensjaar.