Wie zijn de Houthi’s?
Achtergrond

Wie zijn de Houthi’s?

Een internationale coalitie verdedigt de scheepvaart in de Rode Zee tegen aanvallen van de Houthi’s. Wie zijn deze Jemenitische jihadisten en wat hebben zij met de oorlog in Gaza te maken?

Bart Schut 19 januari 2024, 07:00
Wie zijn de Houthi’s?

Allahu akbar, ‘God is groter’, luidt de eerste van het vijfregelige motto van de Houthi’s. Daarin onderscheidt de beweging zich weinig van andere op islamitische leest geschoeide paramilitaire en terreurbewegingen. Al-mawt li-Amrika, ‘dood aan Amerika’ is de tweede. Dat is al wat opvallender, want die kreet kennen we vooral uit een ander land: Iran. Datzelfde geldt voor Al-mawt li-Israil, ‘dood aan Israël’. De Joodse staat heeft nooit enige interactie gehad met Jemen, de thuisbasis van de Houthi’s, anders dan de evacuatie van de met genocide bedreigde Jemenitische Joden tijdens operatie Vliegend Tapijt in 1962. 

Om duidelijk te maken dat het de Houthi’s echt niet alleen om de staat Israël gaat, dat zij niet alleen antizionisten maar zeker ook antisemieten zijn (al blijken die twee begrippen steeds vaker synoniemen te zijn), luidt de vierde regel Al-lanah ala’l Yahud, vrij vertaald als ‘vervloekt zijn de Joden’. Al zullen er weinig Houthi’s zijn die ooit een Jood in levende lijve gezien hebben: van hen zijn er nog slechts tientallen over in Jemen. Ten slotte keren we terug naar bekender vaarwater met An-nasr lil’Islam, ‘overwinning aan de islam’. De vijf regels van de Houthislogan maken duidelijk dat het hier gaat om een islamistische, antisemitische en anti-Amerikaanse (of anti­westerse) organisatie.

De kleuren waarmee de vijf regels worden getooid, zijn veelzeggend. De eerste en vijfde regel in het groen, de middelste drie in het rood op een witte achtergrond. Inderdaad, de kleuren van de vlag van de Islamitische Republiek Iran. Van het ayatollahregime in Teheran hebben de Houthi’s de tweede en derde regel (‘Dood aan Amerika en Israël’) van hun slogan geleend, de expliciete haat jegens de Joden is hun eigen toevoeging. Niet ten onrechte worden de Houthi’s gezien als de militaire arm van het Iraanse regime in Jemen, zelfs nog meer dan Hezbollah in Libanon. Dat is ook de reden dat de Houthi’s proberen Israël onder vuur te nemen met drones en raketten, hoewel geen enkele daarvan de Joodse staat heeft weten te bereiken. Ook de aanvallen op het scheepsverkeer in de Rode Zee zouden in opdracht van Iran gebeuren.

Aanhangers van God

De Houthi’s zijn genoemd naar hun oprichter, Hoessein al-Houthi. Het is een tribale organisatie uit het noorden van Jemen, bestaand uit zaidieten: een sjiitische stroming die vrijwel alleen in Jemen bestaat. De Houthi’s bestreden de regering van president Ali Abdullah Saleh vanaf 2004. Tien jaar later maakten zij gebruik van de onrust die ontstond tijdens de ‘Arabische Lente’ en grepen de macht in de Jemenitische hoofdstad Sanaa. De Houthi’s vechten nu tegen de door Saoedi-Arabië gesteunde officiële regering, die in de havenstad Aden zetelt. De burgeroorlog in het land, die zo’n 400 duizend Jemenieten het leven heeft gekost, wordt gezien als een proxy-oorlog tussen de Saoedi’s en Iran. De officiële naam van de Houthi­beweging is Ansar Allah, de ‘aanhangers van God’. Hun huidige leider is Abdul-Malik al-Houthi, een broer van de in 2004 gedode oprichter. 

Een kwart tot een derde van het Houthileger bestaat uit kindsoldaten

De Houthi’s zeggen solidair met de Palestijnen te zijn, maar dat is niet de reden waarom zij schepen in de Rode Zee aanvallen. Dat deden zij al jaren voor de huidige oorlog in Gaza, al dan niet in opdracht van Iran, ter destabilisering van de regio en met name Saoedi-Arabië. Ansar Allah is een fundamentalistisch-sjiitische beweging met alle ideologische uitwassen die je daarbij mag verwachten: onderdrukking van de vrouw, een verbod op en strenge bestraffing van homoseksualiteit, onderdrukking van de pers en marteling van journalisten, geweld tegen andere etnische en religieuze groepen, vervolging van de laatste Jemenitische Joden, en zelfs herinvoering van de slavernij, vooral onder kinderen.

Hongersnood

Bovendien heeft het opeisen van internationale (voedsel)hulp door de naar schatting honderdduizend Houthisoldaten bijgedragen aan de hongersnood in het land, die sinds 2016 aan zo’n 100 duizend kinderen het leven heeft gekost. Sowieso hebben kinderen veel te vrezen van de soldaten, een kwart tot een derde van het Houthileger bestaat volgens Unicef uit kindsoldaten. In 2021 haalde president Joe Biden de Houthi’s van de Amerikaanse lijst van terreurbewegingen, niet bepaald zijn grootste wapenfeit op internationaal gebied. 

Kort samengevat vormen de Houthi’s een fundamentalistische en jihadistische terreurbeweging en politieke organisatie, het best te vergelijken met Hezbollah of Islamitische Staat. In dat opzicht is het schokkend te zien hoeveel zich progressief noemende demonstranten zich aan de zijde van Ansar Allah scharen, al hebben de meesten van hen die naam waarschijnlijk nog nooit gehoord. Dit kan niet uit ideologische verbondenheid verklaard worden, maar eigenlijk alleen uit haat tegen dezelfde vijanden die wij kennen van de Houthislogan: Amerika, Israël en Joden.

Boven: Houthi’s demonstreren tegen de dood van kinderen bij Saoedische luchtaanvallen tijdens de burgeroorlog in Jemen, maar zetten zelf volgens de VN massaal kindsoldaten in. Foto: Felton Davis via Flickr

Plaats opmerking