Afgelopen week verving vicepremier Dilan Yesilgöz de minister-president bij de wekelijkse persconferentie. Zij begon met nieuws over antisemitismebestrijding. Het gebeurt zelden dat een (vice)premier dit als eerste op de
agenda zet. Nog voordat Yesilgöz een update gaf over de Strategie Bestrijding Antisemitisme, zei ze nog iets wat je zelden hoort van een (vice)premier: “Ieder aspect van het Joods-zijn lijkt momenteel aanleiding tot bedreiging, agressie of geweld. Dat is onbestaanbaar.”
Het is hoopvol en troostrijk dat de vicepremier dit benadrukt: ieder aspect. Alles wat Joods is krijgt haat en bedreigingen over zich heen, enkel en alleen omdat het Joods is. Of de zelfingenomen pro-intifada bestuurlijke elite, die het huidige antisemitisme in alle toonaarden ontkent, het leuk vindt of niet: er ligt een serieus stappenplan op de plank voor de bestrijding van Jodenhaat. Veertien A4’tjes vol prima maatregelen, grotendeels bedacht in overleg met Joodse organisaties.
Hardhoofdig
Maar tussen intentie en uitvoering kan veel misgaan. Kan Nederland deze klus nog klaren? Het is verbluffend hoeveel tot nu toe niet is gedaan, terwijl het tot de gewone taken van zichzelf respecterende instanties behoorde. Veel van de aangekondigde maatregelen, zoals preventie, onderwijs, educatie, trainingen, extra geld, extra taken voor de driehoek, hadden niet nodig hoeven zijn als Nederland na 7 oktober nuchter had gefunctioneerd in plaats van modieus mee te hossen met de antisemitische hetze van Hamasgezanten in Europa.
Het is moeilijk voorstelbaar dat alles in een handomdraai zal veranderen nu de regering erop aandringt. Alsof de hardhoofdige burgemeester die de Jodenjacht zowat ontkende, ineens haar falen zou toegeven. Alsof Prorail de stations gaat schoonvegen van het tuig dat daar jarenlang mocht brullen en bedreigen. Alsof universiteiten het gemaskerde intifada-gajes daadwerkelijk een schop durven te geven in plaats van ermee te pronken: kijk ons liberaal zijn. Het mag een wonder heten als dit alles verandert.
Dat de slager zijn eigen rotte vlees keurt, wekt geen vertrouwen in een goede afloop
Dat de slager in dit verhaal zijn eigen rotte vlees keurt en doorverkoopt, wekt evenmin vertrouwen in een goede afloop. Enter Rianne Letschert, minister van Onderwijs. Als bestuurster van de Universiteit Maastricht liet ze bedreigde Joodse studenten in de steek en gaf ze kantoren aan de intifadisten die hen belaagden. Desondanks lukte het de carrièrist en netwerker in de top van de Taskforce Antisemitisme te komen, waar ze gehuld in schijnheiligheid het werk van bestuurlijke prutsers als zijzelf mocht keuren.
Inzicht
Nu blijkt de Strategie grotendeels uit maatregelen in het onderwijs te bestaan en gaat zij als minister ermee aan de slag. Maar wie doet dat precies? De Rianne die het verpestte in Maastricht? De Rianne die via de taskforce haar naam probeerde te zuiveren? Of, moeilijk voorstelbaar, een Rianne die tot inzicht is gekomen? Want personen met zo’n verleden, die daadwerkelijk tot inzicht komen over hun falen en gebrek aan verantwoordelijkheid, dragen de taken over aan iemand die niet besmet is met wanbestuur dat zoveel mensen ellende bezorgde. Doe je dat niet, dan geef je meer om je eigen imago en positie, dan om de waardevolle opdracht die je toevertrouwd is.
Hopelijk zijn er bij de Strategie Bestrijding Antisemitisme duizenden mensen betrokken die anders in het leven staan dan de hooggeplaatsten die eerst de boel verziekten en die daarna, zonder verantwoording af te leggen, het zo regelen dat ze kunnen pronken met de oplossing. Ik wens de oprecht betrokkenen die aan deze eervolle opdracht beginnen heel veel succes en een stevig uithoudingsvermogen.
