Gemeente Rijswijk sluit Joden uit van informatie [update 17 maart, 11 uur]

De gemeente Rijswijk weigerde lezers van het NIW en Irgoen Olei Holland op de hoogte te stellen van een belangrijk onderzoek. De reden? Het ‘standpunt inzake Gaza’ van beide organisaties.  Voor voormalig CIDI-directeur Ronny Naftaniel is het glashelder: ‘Dit is pure discriminatie.’
Burgemeester van Rijswijk Huri Sahin met haar wethouders. Rechtsboven staat Mark Wit (GroenLinks), naast hem met oranje das Werner van Damme (VVD). Foto: gemeente Rijswijk
Burgemeester van Rijswijk Huri Sahin met haar wethouders. Rechtsboven staat Mark Wit (GroenLinks), naast hem met oranje das Werner van Damme (VVD). Foto: gemeente Rijswijk

De gemeente Rijswijk zegt extra aandacht te besteden aan artikel 1 van de Grondwet. Dat artikel verbiedt expliciet uitsluitsel op grond van politieke gezindheid. Of de burgemeester en wethouders die woorden tot zich hebben laten doordringen, valt ten zeerste te betwijfelen. De gemeente discrimineert immers zelf. Daarvan ligt hard bewijs op tafel. 

Hoe zit het precies? Wethouder Mark Wit (GroenLinks) gaf opdracht voor een onderzoek naar de handel en wandel van Rijswijk op het gebied van Joods vastgoed tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Bij de start van het onderzoek was de vraag hoe de relevante doelgroep te bereiken. In de begeleidingscommissie zat rabbijn Mendel Katzman. Hij noemde het NIW, hét medium van Joods Nederland, als eerst aangewezene om in contact te komen met eventuele slachtoffers en nazaten in Nederland. Voor dezelfde doelgroep in Israël viel de naam van Irgoen Olei Holland, de organisatie voor Nederlanders in Israël. 

Het college van B en W weigerde dat advies op te volgen. Dat staat zwart op wit in het rapport dat op 27 februari werd gepresenteerd en in handen is van het NIW: “De gemeente Rijswijk koos hierbij om geen persbericht te versturen aan of te adverteren in het Nieuw Israëlitisch Weekblad [sic] en het tijdschrift en de nieuwsbrief voor Nederlandse Joden in Israël, Irgoen Olei Holland. De argumentatie bij dit laatste was dat deze media zodanig informatie gaven over het conflict in Gaza dat de gemeente Rijswijk zich niet wilde associëren met deze media.”

Oneens

Noch de begeleidingscommissie, noch onderzoeksleider Anton van Renssen was het eens met deze beslissing. Dat blijkt duidelijk uit het rapport: “De begeleidingscommissie betreurt het dat de gemeente tot deze conclusie is gekomen omdat dit enerzijds de onafhankelijkheid van het onderzoek aantast en anderzijds toegang tot een mogelijke informatiebron uitsluit. Het is onbekend of, en zo ja hoe, deze stap de uitkomsten van het onderzoek heeft beïnvloed. De onderzoeker deelt deze zienswijze van de commissieleden. Hij heeft dat gedurende het onderzoek ook kenbaar gemaakt aan de gemeente Rijswijk.” 

Kortom, de kwaliteit van het onderzoek werd door de gemeente bewust geweld aangedaan ‘vanwege Gaza’. Het JMW werd wel benaderd, maar communicatie via die organisatie ging om praktische redenen niet door. Belanghebbenden in dit onderzoek hebben door de ingreep van de gemeente hoogstwaarschijnlijk de oproep nooit gezien en hebben hun eventuele informatie niet met de onderzoeker kunnen delen. 

Politieke gezindheid

Het NIW stelde wethouder Wit schriftelijke vragen. Kon hij uitleggen wat onderzoek naar Nederlands Joods vastgoed te maken had met de oorlog in Gaza? Waarom ging het college in tegen het nadrukkelijke advies van de onderzoeker en de begeleidingscommissie? En kon de wethouder aangeven hoe hij deze beslissing kon rijmen met artikel 1 van de Grondwet, dat uitsluitsel op grond van politieke gezindheid ondubbelzinnig verbiedt? 

Belanghebbenden hebben door de ingreep van de gemeente de oproep nooit gezien

Het antwoord kwam niet van de wethouder, maar van het voltallige college van burgemeester en wethouders. Daarin zetelen politici van de lokale partij Beter voor Rijswijk, D66, VVD, PvdA en GroenLinks. Er is voornamelijk gekozen voor publicatie op de gemeentelijke website, lokale media en landelijke kranten, meldt het college. De gemeente zegt haar best gedaan te hebben zoveel mogelijk nabestaanden van Joodse Rijswijkers te benaderen. Dat kan dus zeer in twijfel worden getrokken. 

Voorts herhaalt het college van B en W het standpunt van de wethouder: “Daarbij hebben wij ook een aantal media niet benaderd. De argumentatie bij dit laatste was dat deze media een dusdanige kleuring gaven aan het conflict in Gaza dat de gemeente het besluit heeft genomen om haar oproep hier niet te plaatsen.” De gemeente voegt eraan toe dat ‘op basis van de beschikbare bronnen en gegevens het onderzoek ons inziens op een goede wijze antwoord heeft gegeven op de vooraf gestelde onderzoeksvragen’.

Niet geïnformeerd

Als tweede reden voor het uitsluiten van IOH schrijven de wethouders dat het blad van die organisatie ‘al vijftien maanden niet is uitgekomen’. Gideon van der Sluis van Irgoen Olei Holland reageert woedend: “Dit is pure onzin, de laatste Aleh is december 2025 uitgebracht. Wij hebben wekelijks digitaal contact met veel in Israël wonende Nederlanders, zeker met de generatie voor wie deze oproep relevant kon zijn. Daarnaast gaat het helemaal niet om adverteren, zelfs een persbericht werd zowel het NIW als IOH onthouden. Natuurlijk hadden wij onze achterban willen informeren. En dan nog iets: wij hebben nooit een standpunt ingenomen inzake Gaza.” Het NIW is dezelfde mening toegedaan.

De vraag mag worden gesteld of de stellingname van de gemeente Rijswijk berust op ‘van horen zeggen’ of dat de leden ooit een NIW in handen hebben gehad. En is het college wel op de hoogte van het ‘politieke’ standpunt van IOH? Werner van Damme, wethouder namens de VVD, in ieder geval niet. Dat vertelt hij het NIW desgevraagd. Hij is overvallen door onze vragen. Jazeker, Rijswijk is tegen discriminatie, zegt hij. Maar als hij met de passage in het rapport wordt geconfronteerd, zegt hij: “Ik ben afgegaan op de betreffende wethouder, ik voel me nu niet goed genoeg geïnformeerd.” Van Damme zegt ook niet op de hoogte te zijn gesteld van het antwoord dat mede uit zijn naam naar het NIW is gestuurd. 

‘Zeer kwalijk’

We legden de zaak voor aan de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) Eddo Verdoner. Hij heeft geen enkel begrip voor deze handelswijze: “Het rapport dat de gemeente Rijswijk hierover heeft opgeleverd bevat een zeer kwalijke passage. De gemeente Rijswijk sloot het Nieuw Israëlietisch Weekblad bewust uit van de communicatie rond dit onderzoek, vanwege de berichtgeving over Gaza. Daarmee maakt de gemeente toegang tot Holocaustrestitutie afhankelijk van de vraag of een Joods medium het, volgens de gemeente, ‘juiste’ standpunt inneemt over een actueel geopolitiek conflict. Die koppeling is principieel onjuist.”

‘Hoe kan de gemeente dit doen? Die wethouder moet opstappen’

Verdoner vervolgt: “Joodse Nederlanders werden in de Tweede Wereldoorlog beroofd van hun bezittingen. Onderzoek naar en herstel van dat onrecht is een morele verplichting, geen gunst die een overheid naar eigen inzicht kan verdelen op basis van politieke sympathieën. Wie restitutie koppelt aan een mening over Gaza, maakt van eerherstel een politiek instrument. Dat ondermijnt de geloofwaardigheid van het onderzoek en doet bovendien afbreuk aan de ernst van het historische onrecht dat het beoogt te herstellen.”

Ronny Naftaniel houdt zich al sinds jaar en dag bezig met de houding van gemeenten tijdens en na de Tweede Wereldoorlog en volgt alle vorderingen. Hij reageert verbijsterd: “Dit is bizar. Al wordt er een stolperstein gelegd in Den Haag, dan gaat die communicatie altijd via het NIW. Hoe wil je als gemeente nu met zo’n rapport de schade die in de oorlog is berokkend proberen te herstellen, terwijl je tegelijkertijd opnieuw discrimineert? En klaarblijkelijk tellen Joden in Israël ook niet mee. Tienduizend Joden zijn juist mede vanwege de kille houding van gemeenten tijdens en na de oorlog naar Israël vertrokken en worden nu opnieuw door een gemeente genegeerd. Hoe kan de gemeente dit doen? Dit is pure discriminatie. Die wethouder moet opstappen. Eigenlijk moet het hele college dat doen.” 

Het NIW zal deze zaak bij diverse instanties aanhangig maken. Inmiddels heeft de Groep-Markuszower bij monde van de leden Schilder, Lammers en Markuszower schriftelijke vragen gesteld aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Justitie en Veiligheid over de kwestie. Dit zijn hun vragen.

  1. Bent u bekend met het bericht dat de gemeente Rijswijk ervoor heeft gekozen om het Nieuw Israëlietisch Weekblad en Irgoen Olei Holland niet te informeren over een onderzoek naar Joods vastgoed tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, omdat deze media volgens de gemeente een bepaalde ‘kleuring’ zouden geven aan het conflict in Gaza?
  2. Deelt u de mening dat het uiterst kwalijk is wanneer een gemeente besluit Joodse media en organisaties uit te sluiten van communicatie over een onderzoek naar Joods vastgoed en mogelijke restitutie en dat dit op zijn minst de schijn wekt van discriminatie op grond van politieke gezindheid, afkomst of religie?
  3. Hoe beoordeelt u het feit dat het college van burgemeester en wethouders hiermee inging tegen het advies van zowel de onderzoeker als de begeleidingscommissie, die aangaven dat het uitsluiten van deze media de onafhankelijkheid en kwaliteit van het onderzoek kon schaden?
  4. Deelt u de opvatting dat het onacceptabel is dat communicatie over onderzoek naar onteigend Joods vastgoed uit de Tweede Wereldoorlog afhankelijk wordt gemaakt van de politieke opvattingen die een gemeente toeschrijft aan bepaalde Joodse media of organisaties?
  5. Hoe verhoudt de handelwijze van de gemeente Rijswijk zich volgens u tot artikel 1 van de Grondwet, waarin expliciet is vastgelegd dat discriminatie op grond van onder meer politieke gezindheid niet is toegestaan?
  6. Deelt u de zorgen dat door deze beslissing mogelijk relevante getuigen, nabestaanden of andere belanghebbenden nooit zijn bereikt, waardoor het onderzoek naar Joods vastgoed mogelijk onvolledig is gebleven?
  7. Bent u bereid te onderzoeken of de handelwijze van de gemeente Rijswijk in strijd is met het discriminatieverbod en met de zorgvuldigheid die van een overheid mag worden verwacht bij onderzoek naar onteigend Joods bezit?
  8. Welke rol ziet u voor het Rijk om te waarborgen dat gemeenten bij onderzoek naar Joods vastgoed en mogelijke restitutie zorgvuldig, onafhankelijk en zonder politieke of ideologische afwegingen handelen?
  9. Deelt u de mening dat het bijzonder pijnlijk en ongepast is wanneer juist bij onderzoek naar onrecht dat Joden tijdens de Tweede Wereldoorlog is aangedaan opnieuw een situatie ontstaat waarin Joodse organisaties of media worden buitengesloten en dat dit bijdraagt aan het toenemende antisemitisme in Nederland?
  10. Bent u bereid om op korte termijn in gesprek te gaan met de gemeente Rijswijk om opheldering te vragen over deze gang van zaken en de Kamer hierover te informeren? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?

17 reacties

  1. Helemaal mee eens:
    Die wethouder moet opstappen. Eigenlijk moet het hele college dat doen.”

    Geen wonder dat Het NIW deze zaak bij diverse instanties aanhangig gaat maken.

    De Waarheid overwint altijd! Psalm 79.

    1. ja die burgemeester mag ook opstappen. aan haar naam plus standpunt in deze te zien is ze waarschijnlijk van een islamitische achtergrond en bezien standpunt in deze dus Niet een burgemeester voor alle rijswijkers maar alleen een burgemeester voor rijswijkers met een in haar ogen correct politiek standpunt …. bah

  2. Dat ze antisemitisch, kwaadaardig en geborneerd zijn is natuurlijk het allerergste, maar daarenboven is dit met afstand toch wel het slechtst geklede college van Nederland.

  3. Ik hoop dat gemeente Rijswijk spoedig terugkomt van deze discriminerende houding. Beschamend, hoe BenW zich hebben opgesteld. Restitutie mag nooit afhankelijk zijn van hoe men denkt over huidige conflicten.

    1. Onze burgemeester is van Turkse afkomst en lid van Groenlinks. Op zich moet ik zeggen dat ze me best verrast heeft, ze is op zich een goede en adequate burgemeester. Maar ik ben het er eens dat dit absoluut niet kan.

  4. Het optreden van deze wethouder is abject. Het is discriminatie van het zuiverste water, maar nog erger, deze aan GL/PvdA gelieerde wethouder meent te mogen bepalen wat de ‘juiste’ standpunten zijn ten aanzien van de Gaza oorlog. Dit is ten diepste totalitair en dat is doodgriezelig.

  5. Dus politici en ambtenaren maken een inhoudelijke keuze op basis van de inhoud van een medium? Terwijl er niets strafrechtelijks aan de hand is. Waarom niet alle persberichten naar de Playboy/girl sturen? Als beleid kader, vanuit de gemeente. Ik ga er vanuit dat de gemeente bang is voor claims. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat er mensen die een claim indienen.

  6. De perversiteit van de redeneerwijze van het College van B&W van Rijswijk is ontstellend. Jodenhaat is psychotisch en tast het denkvermogen aan, dat blijkt maar weer eens. Uiteraard moet hier een zaak van gemaakt worden.

  7. Afschuwelijk, antisemitisme wordt steeds erger in Nederland. Dit is ook een voorbeeld hoe velen blindelings de Palestijnse ideeën volgen, niet beseffen dat ze daarmee ook Hamas eren. Palestijnen volgen blindelings Hamas, waarom? Anders leven ze niet lang meer. Zij hebben geen keus.
    Maar wij in Nederland wel. Velen zien onze Joodse medeburgers ook als daders van de slachtoffers in Gaza.
    Nooit echt verdiept in het hoe en wat van die oorlog. Allang vergeten wat Hamas op 7 oktober, nu al weer een paar jaar geleden, heeft gedaan. Brute moordenaars hebben toen vele Israëlieten vermoord, verkracht en opgesloten in ondergrondse tunnels, enz. Zoek het op, lees de verhalen, de getuigenissen. En durf dan nog te zeggen dat de Joden, ook hier in Nederland schuld hebben aan wat daar is gebeurd.
    Trouwens, heeft iemand van het college, dat zich moet schamen, zich echt verdiept in de verkoop van de huizen van weggevoerde joden tijdens de 2e WO. ? Dan zouden ze weten wat voor een nachtmerrie het geweest moet zijn voor de Joodse medeburgers die de kampen overleeft hebben en ontdekten dat hun huis niet meer van hen of hun familie was? Dat Nederlandse makelaars, notarissen en Nederlanders er goed geld aan de verkoop van die huizen hebben verdiend? Verplaats je daar eens in, in de situatie van de teruggekeerden…
    Durf dan nog eens te zeggen dat de Joodse mensen, in dit geval via het NIW niet geïnformeerd moeten worden. Jullie moeten je schamen!!!!
    Wees dapper en zet dit recht, of stap anders op. Jullie zijn het dan niet waard om vertegenwoordiger van een stad te zijn. AMEN.

  8. In het door bolsjewistisch Links gedomineerde, in meerderheid rechts stemmende Nederland heeft iedereen recht op een mening, bijvoorbeeld over Israël, als die maar overeenkomt met die van de links-fascistische minderheid. En, natuurlijk, iedereen is gelijk voor de wet, maar sommigen minder dan anderen. Waarover zijn onze vertegenwoordigers precies gaan praten met Jetten ???

  9. Het college van B&W -Rijswijk, “weigert”. Zij onderbouwen die weigering, zoals hierboven gesteld.
    Daarin nemen ze dus stelling en dat is in het nadeel van de Joodse eigenaren van het betreffende vastgoed. En dat is dan zwak uitgedrukt.
    Ik vind deze beslissing verschrikkelijk MIN. Het is natuurlijk “weer” geen anti-semitisme, stel je voor daar is deze Raad te keurig voor. Ik geloof dat dit wel zo is.
    Ze zouden erg hun best gedaan hebben om Joodse nabestaanden te benaderen??
    Dat is gemakkelijk gezegd.
    Ik vind het volkomen ongeloofwaardig. Kwatsj.
    Rijswijk heeft een complexe geschiedenis vanwege haar collaborateurs in de tweede wereldoorlog. Hebben ze nog niets geleerd hiervan, dan? Dit nieuws is weer het zoveelste staaltje van onwil tonen.
    Amsterdam, Rotterdam met hun nalatige burgemeesters Aboutaleb, Halsema ..en nu weer Rijswijk erbij.
    Ik zie op de foto een Gr.links/PvdA burgemeester van Turkse afkomst.
    Een ding is zeker het is een stad met veel burgers met migratieachtergrond.
    Utrecht heeft ook een burgemeester met “voorkeur” voor de belangen van de moslims.
    Als ik dit nieuwsartikel zo lees, en wat meer weet over deze Gemeenteraad, dan sta ik er niet hoog mee. Ik denk dat ze bang zijn, omdat ze al lang het pad ingeslagen zijn van “lieverdjes” er op na houden.

  10. Het zou een passende straf zijn voor dit college als ze gedwongen werden om het gruwelijke boek ‘ Fred Fernandes keert terug’ van Rico Bulthuis (over de Joodse Rijswijker Jack Boas) in het openbaar voor te lezen.

  11. In de WW2 hebben Nederlandse ambtenaren een reputatie opgebouwd van Onbetrouwbaar en Laf. Het doet mij deugd dat ze nu nog zo trouw blijven aan hun werk-Ethiek. In welke taal is dat rapportje geschreven??? Laat me raden … gebroken nederlands.

Laat een antwoord achter aan Gerda Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer Gerelateerde Berichten

Binnenland

Joods Ambtenaren Netwerk woedend op gemeente Rijswijk