Oorlog in woord en nepbeeld
Buitenland

Oorlog in woord en nepbeeld

In Nederland strijdt de journalistiek een eigen oorlog met woorden, en ‘Pallywood’ mengt zich in de pr-strijd om de gunst van de onwetende toeschouwer.

Esther Voet 01 december 2023, 17:00
Oorlog in woord en nepbeeld

Voor taalkundigen is de Gazaoorlog een onderwerp om op te promoveren. Bijvoorbeeld op de taalkundige nivellering van gebeurtenissen. Zo noemde de Volkskrant de uitruil van gijzelaars en Palestijnse terroristen en criminelen een ‘gevangenenruil’. Nu.nl deed dat nog eens dunnetjes over. Met dat woord negeren journalisten volledig het verschil tussen onschuldige slachtoffers enerzijds en criminelen aan de andere kant. Daar zijn talloze voorbeelden van. Een oorlog wordt niet alleen op het slagveld gewonnen, maar ook in kranten en op straat. 

Dat zien we ook met het scanderen van ‘From the river …’ en het begrip ‘zionisten’ dat gewoon het woord ‘Joden’ vervangt. Daardoor worden de meest rabiate ophitserij, demonisering en dreigementen genormaliseerd. Dit fenomeen werd al duidelijk in de Gazaoorlog van 2014, operatie Protective Edge. Voor de Israëlische intellectueel Einat Wilf was dat de aanleiding het boek Winning the war of words te schrijven, dat helaas nooit in het Nederlands is vertaald. 

Nepnieuwsgeest

Intussen komen de eerste horrorverhalen vrij van wat gijzelaars in Gaza meemaakten. Dat alle gevangenen kilo’s afvielen, was nog het minst schokkend. Patiënten die medicatie nodig hadden, hebben die nooit gekregen, ook niet van het Rode Kruis. Als gevolg daarvan zweefde een van de vrijgelaten gijzelaars dagenlang op het randje van de dood. Wat de kinderen is aangedaan, tart elk voorstellingsvermogen. 

Dinsdagavond scoorde ‘Pallywood’ – waarmee bedoeld wordt: geënsceneerde filmpjes van gruwelen in Gaza en beelden uit andere conflicten die als actueel gepresenteerd worden – met een filmpje van een minderjarige die uit een Israëlische gevangenis was vrijgelaten. De bewakers zouden zijn beide polsen hebben gebroken. Het bericht ging vergezeld van een foto, waarop beide armen van de jongen in het gips zaten. Het werd miljoenen keren op sociale media bekeken. 

Gelukkig was er ook een filmpje van de vrijlating van de jongen, waaruit te zien is dat hij met twee gezonde armen de detentie-instelling verlaat. Maar toen was de nepnieuwsgeest al uit de Palestijnse fles. De ene na de andere vrijgelaten Palestijnse gevangene brulde hoe hij was mishandeld in de Israëlische gevangenis, terwijl het Rode Kruis die gevangenen wél wekelijks mag bezoeken. 

De cipiers zouden zijn beide polsen hebben gebroken

Hoe goed Israël met zijn gevangenen omgaat, wordt geïllustreerd door het verhaal van Hamasleider Yahya Sinwar. Hij was een van de 1027 gevangenen die in 2011 werden geruild voor de gekidnapte soldaat Gilat Shalit. Tijdens zijn gevangenschap had Sinwar geklaagd over hoofdpijn. Hij bleek een hersentumor te hebben. Israëlische neurochirurgen verwijderden die, waarmee ze zijn leven redden. Sinwar werd na zijn vrijlating de hoofdverantwoordelijke van de massaslachting op 7 oktober. Een van de gijzelaars die hij nu vasthoudt, is een neef van de Israëlische neurochirurg die Sinwar opereerde.

Terwijl ontvoerde burgers dinsdag bij hun invrijheidsstelling in Gaza opnieuw werden uitgejouwd, vertelde een tante van de Israëlische Eitan Yahaloni (12) wat hij in gevangenschap had mee moeten maken. Eitans vader werd vermoord, hij werd zelf ontvoerd. Eitan werd door de terroristen gedwongen filmpjes te bekijken van de slachting op 7 oktober. Wilde hij wegkijken of begon hij te huilen, dan kreeg hij een geweer op zich gericht. Ongetwijfeld zullen dit soort verhalen eerst tot op de letter, komma en punt door veel Nederlandse media worden gecheckt voordat daar enige aandacht aan wordt besteed. Maar het lijkt veel journalisten beter dit soort satanische gruwelverhalen maar volledig te negeren.

Brandwonden

Liever tonen de media de volksvreugde bij de Palestijnen, zoals de vrijgelaten ‘huismoeder’ Asraa Jabes, die zo blij was haar zoontje weer in haar armen te kunnen sluiten. Het gezicht van Jabes vertoont littekens van ernstige brandwonden. De beelden werden in Nederland op tv vertoond zonder enige verdere context en op Arabische sites werd luid verkondigd dat Israël verantwoordelijk was voor haar mismaakte gezicht. In werkelijkheid is de misvorming te danken aan een aanslag met een brandbom die ze zelf wilde plegen. De brandbom was ondeugdelijk, waardoor zij zelf in brand vloog. 

Intussen zouden de tien maanden oude baby Kfir Bibas, zijn vierjarige broertje Ariël en zijn moeder Shiri volgens Hamas omgekomen zijn bij een Israëlische luchtaanval. Dat de terreurorganisatie liegt over de werkelijke toedracht, ligt voor de hand. Volgens sommige bronnen zou het hele gezin zijn verkocht aan een van de andere terroristische organisaties die in de Gazastrook actief zijn.

Plaats opmerking