Donderdagavond om half twaalf kwam ik uitgeput, maar met een voldaan gevoel thuis. Hoewel de solidariteitswandeling gewoonlijk minder dan vijftien deelnemers telde, waren er nu, misschien wel omdat ik als meeloper was aangekondigd, tegen de honderd solidaire pro-Israël- en anti-antisemitismewandelaars. De wandeling begon bij de Martinikerk, waar ik de meute mocht toespreken, en eindigde voor de sjoel, waar ik ook weer een toespraakje hield. Hoewel, toespraakje? Ik kan beter spreken van een toespraak, zonder verkleinuitgang, want qua tijd en inhoud waren de toespraakjes eigenlijk gewoon korte lezingen, zowel de toespraak vooraf als die na de wandeling. Hierbij mag worden aangetekend dat niemand van de toehoorders in slaap was gevallen; de wandelaars waren een en al oor. Aan het eind van mijn toespraak/korte lezing na de wandeling galmde het luid gezongen Osee Sjalom door de Folkingestraat. Ik veronderstel dat de dames van minder goede zeden, die rondom de sjoel nogal royaal zijn vertegenwoordigd, en hun cliënten niet wisten wat hun overkwam. Overigens was het toen nog niet afgelopen, want na mijn slottoespraak kwamen de deelnemers die zich hadden opgegeven de sjoel binnen voor een meet & greet. Mijn Groningse uitstapje was een en al bemoediging!
Tijdens de ontmoeting kwam duidelijk naar voren dat er behoefte bestaat aan juiste informatie over Israël om hiermee ‘andersdenkenden’ te kunnen pareren. Die informatie hoeft niet uitgebreid en statistisch onderbouwd te zijn. Vaak heeft juist een korte, prikkelende vraag of opmerking een sterker effect dan gecompliceerde feiten die nauwelijks worden aangehoord, doordat de tegenstander van Israël (ik bedoel dus de antisemiet, maar dat klinkt minder netjes) bij voorbaat de feiten zal ontkennen.
Wat bedoel ik met korte prikkelende vragen en opmerkingen? Nou, zoals: ‘Waarom lieten de doorgaans zeer alerte feministische clubjes niet van zich horen op 7 oktober?’ Of: ‘Waarom taal noch teken over de twintig miljoen vrouwen die volledig als slavinnen worden behandeld in Afghanistan?’ ‘Waarom vieren we vijf mei Bevrijdingsdag, wetende dat tienduizenden onschuldige vrouwen en kinderen in Duitsland werden platgebombardeerd door onze bevrijders voorafgaande aan onze bevrijding?’ Of: ‘Waarom alleen spreken over de zes miljoen Joden die vergast werden en wegkijken van de meer dan vijftig miljoen (mede)mensen die ook de Tweede Wereldoorlog het leven lieten?’
En zo zijn er nog vele andere vragen die aantonen dat, op z’n zachtst uitgedrukt, het Midden-Oostenconflict iets gecompliceerder is dan ‘zionisten die de wereld terroriseren’ en ‘Joden die alles naar hun (Joodse) hand zetten’.
Sjabbat waren we niet thuis, maar zaten we op een cruise! Een gezelschap van 54 wetsgetrouwe Joden uit diverse delen van de Verenigde Staten van Amerika, Mexico en Venezuela was bijeen op een riviercruise die begonnen was in Brussel en vervolgens vorige sjabbat in Maastricht was geweest, daarna in Middelburg en Utrecht en gisteren, met ons erbij, achter het Centraal Station van Amsterdam. Hoe ik hierbij verzeild (passende terminologie) ben geraakt, weet ik niet meer, maar het bezoek aan de sjoel van Middelburg en woensdag aan het Israël Producten Centrum in Nijkerk waren uit mijn koker gekomen. Het was een bijzondere ervaring om op de sjabbat waarop de sidra over de ark van Noach wordt gelezen op een boot te zitten, en dan ook nog op een locatie, achter het Centraal Station, die erg doet denken aan de situatie ten tijde van de zondvloed: alles mag en alles kan, losbandigheid viert hoogtij. Of er in de tijd van Noach ook handel in drugs was, weet ik niet, maar ontucht en erop los leven waren de redenen die tot de zondvloed hebben geleid, en die losbandigheid was op de locatie ‘achter het Centraal Station’ rijkelijk vertegenwoordigd.
Hoewel aan boord ook een sefer tora aanwezig was, was het gezelschap sjabbatochtend naar de Portugese Synagoge gelopen om daar een prachtige dienst te beleven. Alle cruisegangers voelden zich meer dan welkom, en ikzelf ook. Dank, PIG, voor de indrukwekkende ontvangst, de uitgebreide kidoesj na afloop en ook voor de uitgebreide rondleiding in de Snoge zelf, na afloop van de na afloop.
Wat precies onze bijdrage was aan de cruise? Vrijdagavond bij de maaltijd een toespraak, daarna in de lounge een toespraak (die de lengte had van een lezing), sjabbatochtend in de Snoge (op verzoek van het sjoelbestuur en dus niet door mij afgedwongen of opgedrongen!) tijdens de dienst een toespraak, bij de lunch aan boord een toespraak, bij de derde maaltijd tegen het einde van de sjabbat een toespraak en tussen de toespraken door ontmoetingen. Overigens was Blouma uiteraard ook actief. Weliswaar geen toespraken, maar wel non-stop de tussendoorgesprekken. Eigenlijk weet ik niet of ik mag spreken van een cruise, want gevaren hebben we niet, maar een er-varing was het wel. Of de ark van Noach echt gevaren heeft of gewoon voor anker lag, zoals onze cruise, weet ik niet. Ik vermoed dat zij voor anker lag en dus leek onze cruise nog meer op de cruise van Noach!
Een ervaring, maar dan gewoon op het droge, was ook woensdagavond in Elspeet. Met André Diepenbroek, van de Israëlische ambassade, en Chris Stoffer van de SGP, die een thuiswedstrijd speelde, waren we te gast bij de Even Haezer-school voor twintig minuten Jacobs over antisemitisme, twintig minuten over hetzelfde onderwerp van Diepenbroek en daarna een paneldiscussie. Een enorme opkomst van ouders, leerlingen en belangstellenden én een jaar lang de school in het teken van Israël. En ook, zeker niet vergeten, leerlingen die tussen de bedrijven door Joodse en Israëlische muziek ten gehore brachten op harp, viool, dwars- en blokfluit.
En dan vandaag, zondag, de onthulling op het graf van ‘Ronnie’ Noach. Toeval bestaat niet, en dat er dus gisteren in alle synagogen ter wereld de sidra Noach werd gelezen, heeft zeker met Ronnie iets te maken. Niet alleen de naam, maar veel meer de gebeurtenis die tot de zondvloed heeft geleid en de opstelling van Noach tegen die verziekte samenleving. Wat was de opstelling van Noach? Hij liet zich niet van de wijs brengen, deed niet mee met het algemene afkeurenswaardige gedrag, bleef zichzelf en probeerde anderen tot ander gedrag te brengen.
En zo zat ‘onze’ Noach ook in elkaar. Hij volgde niet per definitie de meerderheid en zelfs als hij in een van de vele besturen waarin hij zat een minderheidsstandpunt vertegenwoordigde en het normaal was en is om in zo’n geval als minderheid de meerderheid te volgen, werkte dat zo niet bij ‘onze’ Noach. Hij koos steeds voor de juiste weg, juist vanuit het jodendom bezien, en weigerde van die juiste weg af te wijken. Wat zou het lofwaardig zijn indien allen zo zouden leven. Nooit opgeven, jezelf wegcijferen indien nodig, en steeds het rechte pad voor ogen houden. Ronnie was jarenlang mijn bestuurder, kwam voor mijn belangen op, probeerde van de Joodse gemeenschap te redden wat er nog te redden viel, en had nog nooit gehoord van ‘kalm aan, het zal vanzelf wel goedkomen’, want het kwam niet goed en het zal niet goedkomen. Chaos vreet om zich heen en wat in Frankrijk kan gebeuren, zal ook bij ons gemeengoed worden. Je hoeft geen profeet te zijn om dat te kunnen voorspellen.
Maar desalniettemin: Tracht gut, wet zain gut! Anders geformuleerd: denk vooral positief (maar verlies de realiteit niet uit het oog).
