Complotfluencers
Column

Complotfluencers

Esther Porcelijn 05 november 2022, 08:00
Complotfluencers

Op zondag spreekt David Icke in Amsterdam. Voormalig voetballer, complotdenker, reptielendeskundige en – geloof me, ik probeer doorgaans voorzichtig met de term om te gaan, maar nu kan het echt niet anders – klassiek antisemiet. 

Wat hem precies tot antisemiet maakt, hebben anderen de afgelopen weken al toegelicht, maar voor de zekerheid: Icke gelooft dat de Protocollen van de Wijzen van Sion, de compleet vervalste Russische antisemitische propaganda uit 1903, echt zijn. Hij ontkent de Holocaust en hij gelooft – letterlijk – dat bepaalde machthebbers in werkelijkheid reptielen zijn. En, welk type machthebber is dan vooral hagedisachtig volgens hem? Tromgeroffel … de Rothschild-zionisten. Verrassend hè? De oud-sportverslaggever vindt zichzelf overigens uiteraard geen antisemiet.

Deze complotgoeroe gaat spreken op een event dat ‘No war, just peace’ heet, met als ondertitel: ‘de dag van de menselijke verbinding’, georganiseerd door Samen voor Nederland. Op de site zijn enkele aangesloten organisaties te vinden. Een greep: complotbladen De Andere Krant en Gezond Verstand, Army of Love – waar je kunt leren autonoom te worden – en Nederland in Verzet. De Nederlandse Vereniging Kritisch Prikken doet mee en ook Café Weltschmerz laat weer geen kans onbenut nog gênanter te worden.

Egocentrisch

‘Geen oorlog, enkel vrede’ is een cynische uitspraak uit de hoek van de complotventers, die keer op keer laten zien dat hun desinformatie opruiend en gevaarlijk is. Het is niet voor niets dat grote instituten als het World Economic Forum en de Europese Commissie de snelle verspreiding van desinformatie hoog op de agenda hebben staan. Het verschijnsel staat zelfs in de top tien van gevaarlijkste internationale ontwikkelingen, met als ultiem voorbeeld de Capitoolbestorming van afgelopen 6 januari. Nergens blijkt dat deze groeperingen uit zijn op vrede. Hun lieve slogan past in een langere traditie: je kunt erop vertrouwen dat er altijd een gigantische kloof zit tussen wat de complotventers prediken en wat ze praktiseren.

Ze zien zichzelf graag als hoeders van de vrijheid van meningsuiting, maar willen doorgaans journalisten, wetenschappers, rechters en hele universiteiten cancelen. ‘Liefde en geduld’ is een mantra van een Nederlandse goeroe met lange dreadlocks die coronadoden op z’n geweten heeft en die net zo gemakkelijk dreigt met oorlogstribunalen waar je executies boven het hoofd hangen.

Complotventers wanen zich in ’t verzet, maar zijn in werkelijkheid de kampbewakers

Vaak hangt om de woorden van complottisten een zweem van spiritualiteit, van ‘alleen maar vrede’ en knuffelig, warm samenkomen, maar in werkelijkheid zijn de aanhangers onnoemelijk egocentrisch en hebben ze niets over voor een ander. Nog geen vaccinatie kan ervan af om hun oma aan de overkant van de straat te beschermen, het interesseert ze niets. Ook het begrip dat volgens hen ‘gekweekt moet worden’ is een wassen neus. In debatten weigeren ze zelf ook maar iets te begrijpen van wat er buiten hun angstige en versimpelde denkraam bestaat.

Lucratief

Complotventers zijn juist de hoeders van de onvrijheid: goeroe’s als Icke voorop, online complotfluencers als Doutzen Kroes erachteraan, die een man als Icke ijskoud verdedigen. Allemaal liefde, geduld en vanuit een ‘moederhart’. Zij wanen zich in ’t verzet, maar zijn in werkelijkheid de kampbewakers. Marginaal zijn dit soort bewegingen niet langer te noemen, met grote events als ‘That’s the spirit’ vorige maand in een uitverkocht Rotterdam Ahoy waar meerdere complotdenkers als spreker waren ingevlogen. 

Maffe theorieën rondbazuinen is namelijk lucratief. Op complotsites prijkt prominent een gigantische donatieknop of anders worden er wel peperdure onwetenschappelijke behandelingen aan de man gebracht en middeltjes van bedrijven die zich schuldig maken aan een piramidespel. 

Bij het tegengaan van deze ontwrichtende beweging, waarvan David Icke slechts een van de giftige koplopers is, leggen media al te vaak de focus op specifieke, kleine voorbeelden. Het grotere plaatje blijft buiten beeld. Leden van dit onvrijheidsleger vragen bijvoorbeeld: “En waarom is dat vaccin dan niet gevaarlijk?” of: “Hoezo is Icke dan antisemitisch?” En voor je het weet, verzandt de discussie in een debat waarin experts met argumenten, bewijzen en wetenschappelijke artikelen aan komen zetten tot ze een ons wegen. 

Het verdwijnt allemaal in een zinkgat, geërodeerd door machtswellust en overmoed. Want onzin kan zo bij elkaar bedacht worden; de waarheid reist die onzin te paard achterna. Dus steun de experts, spreek je uit en ontvolg de complotfluencers.

Plaats opmerking