De prijs van terughoudendheid
Analyse

De prijs van terughoudendheid

In de nasleep van de Iraanse aanval verwacht de hele wereld terughoudendheid van Israël. Daarom is dit het moment voor Jeruzalem om vrijheid van handelen op een van twee andere fronten te eisen: in Gaza of in Zuid-Libanon.

Bart Schut 19 april 2024, 06:00
De prijs van terughoudendheid
Israëlische luchtafweer onderschept Iraanse raketten boven Jeruzalem. Op de voorgrond de islamitische Rotskoepel op de Tempelberg

Eén beeld van de Iraanse aanval op Israël van afgelopen weekeinde spreekt boekdelen. Boven de gouden Rotskoepel op de Tempelberg worden vanuit de Islamitische Republiek afgeschoten raketten onderschept door afweersysteem Iron Dome. Het zou een beeld moeten zijn waarvan het symbolisme tot de hele wereld doordringt: de Joodse staat beschermt de moslimheiligdommen en de islamitische bevolking van Jeruzalem tegen een aanval van hun geloofsgenoten.

In dat licht zou een optimist de Iraanse aanval zien als een kans voor Israël een coalitie te smeden met zijn islamitische buurstaten. Het feit dat Jordanië meegeholpen zou hebben bij het neerschieten van Iraanse raketten en drones, plus het feit dat Saoedi-Arabië en Egypte zich stilzwijgend aan de zijde van Israël schaarden, ondersteunt de gedachte dat de Joodse staat zijn door zes maanden oorlog in Gaza opgebouwde pariastatus in de regio kan afschudden. Maar is dat wel zo?

Ook het gehele Westen veroordeelde de Iraanse escalatie van het al decennia sluimerende conflict tussen de twee landen en schaarde zich als één man achter Israël. Maar velen zal een gevoel van déjà vu zijn bekropen bij het zien van zoveel saamhorigheid en steun in Washington en de Europese hoofdsteden. Want waren die er ook niet na 7 oktober? En hoelang duurden zij? In ieder geval niet lang genoeg om Hamas te kunnen verslaan, ondanks alle dure eden die werden afgelegd door Amerikaanse en Europese regeringsleiders. In werkelijkheid brokkelde de steun aan de aangevallen partij al na een paar weken af, om na maanden tot het absolute nulpunt te dalen.

Succes

Datzelfde risico bestaat nu in de nasleep van de Iraanse drone- en raketaanval op de Joodse staat. Israëls zogenaamde bondgenoten kloppen zich stuk voor stuk op de borst voor de steun die zij aan Israël gegeven hebben. De Amerikanen terecht voorop, maar ook de Britten en zelfs de Fransen doen net alsof zij de Iraanse aanval hebben afgeslagen. Ten onrechte: dat deden de Israëli’s zelf. Met hun eigen ontwikkelde technologie, het drielaagse raketafweersysteem voor de korte, middellange en lange afstand, respectievelijk: Iron Dome, David’s Sling en Arrow.

De pathologische westerse angst voor escalatie speelt Iran in de kaart

Succes heeft vele vaders en een succes was de verdediging tegen de Iraanse aanval, daarover bestaat geen twijfel. Maar zoals David Horowitz, hoofdredacteur van de Engelstalige Times of Israel deze week terecht opmerkte: succes is niet hetzelfde als een overwinning. Dat laatste kan pas bereikt worden als Israël Iran substantiële schade toebrengt op militair of economisch gebied. En daar wringt de schoen.

Net zoals de IDF van Washington de klus in Gaza niet mocht afmaken gaan president Joe Biden en de Europese staats- en regeringsleiders nu voor een Israëlische vergelding liggen. En het lijkt erop dat Jeruzalem daarin mee zal gaan. Dat kan een dure fout betekenen, want laten we niet vergeten dat de Joodse staat al sinds de jaren zeventig voor zijn veiligheid afhankelijk is van militaire kracht en afschrikking. Als Iran ongestraft met deze enorme escalatie – de eerste keer dat een van de twee landen het andere vanaf het eigen grondgebied direct onder vuur neemt – wegkomt, zal het regime in Teheran geen bezwaar kennen om de aanval te herhalen. 

Slechte raadgever

Het is de pathologische angst voor escalatie in de VS en West-Europa die Iran nu in de kaart speelt. Hoe effectief die is, kunnen we zien in Oekraïne, waar de verdedigers net voldoende wapens en munitie krijgen om niet volledig door de Russen onder de voet gelopen te worden, maar veel te weinig om de agressor effectief het hoofd te kunnen bieden. Laat staan om de door de Russen geknechte gebieden te bevrijden. Rusland kan zijn gang gaan door westerse zwakte en angst en voor Iran dreigt hetzelfde te gelden. U mag daar zelf iets over ‘een slechte raadgever’ bij denken.

Israëlische reservisten op de Golanhoogte rusten uit tijdens hun training voor een offensief tegen Hezbollah. Foto: Michael Giladi/ Flash90

Er is een precedent voor de straffeloosheid die optreedt als Israël besluit niet tot vergelding over te gaan. Toen Saddam Hoessein 33 jaar geleden in de Golfoorlog de Joodse staat met ballistische Scud-raketten bestookte, smeekten de Amerikanen Israël niet terug te slaan. Jeruzalem gaf gehoor aan dat verzoek, maar de situatie verschilde toen op één punt belangrijk van de huidige. Het Amerikaanse leger viel de Iraakse lanceerinrichtingen aan die gebruikt werden om Israëlische steden mee te bestoken. Nu zal dat niet gebeuren. Als de Amerikanen iets bewezen hebben, is het dat zij niet bereid zijn de strijd aan te gaan met het regime van de ayatollahs. Obama durfde dat niet, Trump durfde dat niet en Biden durft dat niet, zeker niet in een verkiezingsjaar.

Dus zal de Iraanse dreiging alleen maar groeien als die onbestraft blijft. De belangrijkste optie die Israël heeft voor een vergeldingsactie tegen Iran zelf is een luchtoffensief (daarover leest u meer op pagina 12). Maar dat zou nadrukkelijk tegen de wens van de regering in Washington zijn, de bondgenoot van wie Israël afhankelijk is voor de broodnodige aanvulling van zijn wapen- en munitievoorraden. Bijvoorbeeld: aanvulling van de raketten van het Iron Dome-systeem. Het is moeilijk voorstelbaar dat Jeruzalem op eigen houtje en tegen de wil van Washington in een luchtoorlog tegen de Iraniërs begint. 

Wisselgeld

Israël heeft aangekondigd terug te zullen slaan, maar op een manier en tijdstip naar keuze. Dat kan deze week, maar ook over een maand zijn. Jeruzalem zou er verstandig aan doen gebruik te maken van de nu ontstane situatie. De regering-Biden wil niet dat Iran wordt aangevallen? Oké, maar dan kan Israël wisselgeld verlangen als prijs voor zijn terughoudendheid. Idealiter zou dit zijn dat de Amerikanen op een later tijdstip de Israëli’s helpen het kernwapenprogramma van de ayatollahs te ontmantelen, maar dit lijkt ijdele hoop. De Amerikanen zullen niet Israël nu tot terughoudendheid manen, enkel om later zelf het vuile werk op te knappen. 

Hezbollah is Teherans belangrijkste marionet en vormt de meest acute bedreiging

De Israëlische regering heeft twee militaire opties, waarmee weliswaar Iran niet zelf geraakt wordt, maar die wel de invloed van Teheran in de regio zouden terugdringen. De eerste is toestemming van de Amerikanen om met een aanval op het laatste Hamasbolwerk Rafah het karwei in de Gazastrook af te maken, de leiding en resterende gevechtsheden van de terreurbeweging te vernietigen en de gijzelaars te bevrijden – voor zover ze nog in leven zijn. 

Marionet

De tweede optie is Amerikaanse goedkeuring, ondersteuning en diplomatieke rugdekking voor een grootscheepse aanval op Hezbollah in Libanon. Maar al te gemakkelijk wordt over het hoofd gezien, zeker in de Europese media, dat de sjiitische terreurbeweging al zes maanden lang Israël bestookt vanuit Zuid-Libanon. Hezbollah is Teherans belangrijkste marionet in de regio en vormt op dit moment met haar arsenaal – schattingen lopen op tot 150 duizend raketten – de grootste en meest acute bedreiging voor de Joodse staat.

Een grootschalig offensief tegen de ‘Partij van God’ zou de dreiging uit het noorden kunnen verminderen en tegelijk indirect Iran een zware klap toebrengen. Natuurlijk zullen Europese media, activistische ngo’s en linkse politici moord en brand schreeuwen, maar uiteindelijk is er maar één bondgenoot echt van belang voor Israël: de Verenigde Staten. Vergelding tegen Hezbollah is een alleszins redelijke prijs voor de verlangde terughoudendheid van de Joodse staat jegens Iran. Het is alleen de vraag of de regering van president Joe Biden dat ook zo ziet.

Opmerkingen (3)
Cees van Dijk 19 april 2024, 10:44
Ik meen te weten dat het Arrow-systeem dat in de ruimte de intercontinentale raketten van Iran uitschakelde, afgelopen weekend, in samenwerking met de Amerikanen is ontwikkeld. Ik weet niet of dit systeem door de Israëliërs bediend is, of door zgn. Amerikaanse adviseurs, het afgelopen weekend. Overigens is nu, vrijdagmorgen 19 april 2024, sprake van een zgn. Israelische aanval op Iran maar hier is onbekend, tot nu toe, wat daar van waar is.
Cees van Dijk 19 april 2024, 11:15
Laatste nieuws (volgens de NY Times): drones mogelijk vanuit Iran gelanceerd. Ja, ja… stapelgek die Iraniers, nu gaan ze zichzelf aanvallen. Of is er sprake van een opstand in Iran?
Shlomo Itai 19 april 2024, 13:04
Ik vraag me af: Wat had Netanyahu precies gedacht te bereiken met de liquidatie van een Iraanse generaal ? Heeft de liquidatie van Solemaní door de Amerikanen iets ten gunste veranderd aan het beleid van Teheran ? Blijkbaar is voor Netanyahu het scoren van punten in de peilingen belangrijker dan het oplossen van de problemen van 200.000 Israëlische ontheemden, of het lot van 130 gegijzelden die verrotten in de gevangenschap bij Hamas, terwijl Netanyahu de Gazanen gewoon toestaat lekker pootje te baden in de Middellandse Zee.
Plaats opmerking

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Max 1000 tekens. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *