Neem nu een abonnement

Lees elke week het opinietijdschrift en cultureel magazine ineen, voor iedereen met interesse in de Joodse wereld. Abonneer je nu »

Tacheles TAS vecht tegen antisemitisme op scholen
Binnenland

Tacheles TAS vecht tegen antisemitisme op scholen

Sinds 7 oktober is de druk op Joodse scholieren in Nederland enorm toegenomen. Er is sprake van intimidatie en erger. Nu is er een organisatie die ouders een luisterend oor biedt en hen bijstaat in de dialoog met de school waarop hun kind zich onveilig voelt: TAS.

Esther Voet 21 december 2023, 07:00
Tacheles TAS vecht tegen antisemitisme op scholen

“Mijn kind is van school gewisseld. Een aantal klasgenootjes kwamen op 9 oktober feestvierend de klas binnen en hadden zelfs koekjes mee om uit te delen.” Aan het woord is een moeder uit Zuid-Holland. Ze heeft een zoon en een dochter. Terwijl de dochter koos voor een school met veel leerlingen, ging de zoon liever naar een kleinere middelbare school. “Daar voelde hij dat alle ogen sinds 7 oktober op hem als Joodse leerling waren gericht. Hij voelde zich niet meer veilig, had op een gegeven moment het idee dat het niet lang meer zou duren voordat hij een keer in elkaar geslagen zou worden. In appgroepjes zag hij medeleerlingen de ergste dingen schrijven: ‘Voor zionisten hier geen plaats’, ‘revive Hitler’ en bedreigingen die in de verschrikkelijkste filmpjes werden geuit: ‘Kom je een Jood tegen, maak hem dan maar dood’.”

Haar zoon sliep er op een gegeven moment niet meer van. “Let wel, het is een goede school, een gymnasium. Maar bijna de helft van de leerlingen heeft een islamitische achtergrond. Zijn medescholieren legden Palestijnse vlaggen op de tafel in de bibliotheek, mijn zoon moest er ook eentje pakken. Met één jongen van Palestijnse komaf had hij voor 7 oktober goed contact. Die was niet blij met Hamas, mijn zoon niet blij met Netanyahu en zo hadden ze iets gemeenschappelijks gevonden. Maar na de herfstvakantie was dat volledig over, misschien door groepsdruk.”

Themaweek

Toen een aantal leerlingen meeliepen in anti-Israël-
demonstraties, nam de moeder contact op met de school. Ze liet screenshots van de appgroepen zien, maar de leiding zei dat ze niets tegen sociale media konden doen. Toen ze zei een andere school te overwegen, antwoordde de leidinggebvenden dat ze dat begrepen. “Ik dacht toen: hier is iets grondig mis. Het leek alsof ze blij waren dat ‘het probleem’ zo werd opgelost. Nu zit hij bij zijn zus op school. Ook daar is het niet helemaal pluis. Mijn dochter is na schooltijd met een vriendinnetje een keer lastiggevallen door zes jongens van Marokkaanse afkomst. En in een van de appgroepen werd een foto van Hitler gedeeld. Daar is toen door de leiding wel meteen op ingespeeld. Wat bleek? De leerlingen wisten echt niet wie Hitler was. En dit zijn toch echt intelligente brugklasleerlingen. De school gaat nu in de dagen rond 4 mei een hele themaweek over de Tweede Wereldoorlog organiseren.” 

Twaalf gevallen

Voor de initiatiefnemers van de Taskforce Antisemitism at Schools (TAS) klinkt het verhaal van de moeder niet onbekend. Oprichtster Miriam Goudsmit vertelt: “Je ziet heel vaak dat de school de Joodse leerlingen adviseert maar thuis te blijven, terwijl uiteraard de pesters gestraft zouden moeten worden. Veel scholen volstaan met een algemeen briefje dat wordt rondgestuurd, maar weigeren in gesprek te gaan met de leerlingen en hun ouders die zorgen voor de onveilige situatie.”

Met Shirli Rachmani en Anetta Flesschedrager–de Vries besloot Goudsmit iets tegen die onveiligheid te doen. Het trio richtte TAS op. “We zijn nog maar anderhalve maand bezig en hebben nu via de tamtam al twaalf casussen behandeld waarbij we iets hebben kunnen betekenen. Hoe we dat aanpakken, hangt van het geval af. Vaak sturen we als organisatie brieven naar scholen en gaan in gesprek met de leiding en met de ouders van de gepeste leerling. Zo proberen we gezamenlijk en in goed overleg die veiligheidssituatie voor het kind te verbeteren. We wijzen scholen erop dat het hun wettelijke plicht is. Daar horen ze een plan voor te hebben liggen of een plan voor op te stellen, en is er een actieve zorgcoördinator? We merken dat scholen het probleem verschillend benaderen. Op de ene school heerst een zerotolerancebeleid, daar gaat de schoolleiding met de ouders van de veroorzakers in gesprek en waarschuwen ze voor eventuele sancties. Andere laten het maar waaien.”

TAS geeft tips over de manier waarop de sfeer in de klas kan verbeteren. “Leraren moeten weten waar ze over praten. Daar ontbreekt het nog weleens aan. Op een bepaalde school werden gewoon lukraak nieuwsuitzendingen uitgezonden, zonder nadere toelichting. Dat nieuws tonen was volgens die school verplicht, maar dat is helemaal niet waar. En om na zo’n uitzending vervolgens in het geheel geen uitleg te geven, is natuurlijk kwalijk.”

Bespuugd

Nog zo’n een voorbeeld van wat kinderen meemaken: het NIW spreekt een vmbo-leerlinge uit Amsterdam. Bij haar bleef het niet bij een incident, maar was (en is nog steeds) sprake van structureel pesten. Ook deze zaak is bekend bij TAS. “Het begon bij mij een paar dagen na 7 oktober,” vertelt de leerlinge. “Ik zat met een vriendin op een bankje toen een stel moslimleerlingen om me heen kwam staan. Ze scholden me uit voor kanker-Jood en ik gaf weerwoord, maar hield het netjes.” 

De jongens begonnen haar te bespugen. Het meisje liep toen naar de directie. “Die deed eigenlijk niets. Daarna werd ik vaak uitgescholden: minder, minder Joden, kanker-Jood en ik moest op de trein naar Auschwitz worden gezet. In de kantine kwam een clubje op me af. Die kwamen verhaal halen: ‘Waarom heb jij de Palestijnse vlag door de wc gespoeld?’ Maar ik had helemaal niets gedaan. Ik ben een wc ingevlucht en daar kreeg ik een appje van een van die leerlingen dat ze me in elkaar gingen slaan.” Gelukkig kwam er op tijd een docent. 

‘De jongens begonnen me te bespugen. Ik liep naar de directie, maar die deed niets’

De leerlinge werd meer dan eens met blikjes frisdrank bekogeld en tot twee keer toe is er vuurwerk naar haar gegooid. “Ik rende gelukkig op tijd de school in. Toen ik later weer een keer uit school kwam, werd ik minutenlang door die jongens uitgescholden. Ik heb begrepen dat twee of drie van die jongens een dag geschorst zijn. Het is eng, maar ik raak eraan gewend. Ik weet dat ik niet de enige ben, want ik ken een Joodse jongen met wie ik app en ook hij heeft erge dingen meegemaakt.” 

Shirli Rachmani, Miriam Goudsmit en Anetta Flesschedrager-de Vries richtten samen TAS op

Miriam Goudsmit licht toe: “De moeder van deze leerling hebben we aangeboden haar kind te laten halen en brengen door de Joodse buurtwacht, we kunnen met school in gesprek treden en bij een gesprek tussen de moeder en de schoolleiding zitten. Wij willen van de school weten wat er tot nu toe is gedaan, want klaarblijkelijk heeft deze leerlinge nog steeds last.”

Bange leraren

Goudsmit ziet veel gemeenschappelijke signalen: “Leerlingen gaan bijvoorbeeld hun Joodse identiteit verhullen. En leraren zijn soms zelf bang de leerlingen aan te spreken op hun gedrag, uit angst voor represailles. ‘Kijk wat hier rondloopt,’ vertelde een leraar ons die het lastig vond handelend op te treden.” Desgevraagd antwoordt Goudsmit: “Islamitische leerlingen zijn oververtegenwoordigd, maar zijn beslist niet de enigen die zich eraan schuldigmaken. Als wij als organisatie contact opnemen met scholen, komen bestuurders vaak in actie en bieden ze excuses aan. Dat kan heel helend werken voor een leerling en diens ouders, maar veel scholen hebben geen flauw benul hoe ze adequaat om moeten gaan met antisemitisme en sociale onveiligheid. Schoolleiders voelen zich vaak in eerste instantie aangevallen als wij contact met ze opnemen. Een schoolbestuurder vertelde ons, toen we een afspraak maakten voor een gesprek, dat er een juridisch adviseur bij zou zitten. Maar wij maken meteen duidelijk dat het ons gaat om samenwerking. We gaan niet op jacht, we waarschuwen gewoon: ‘Dit kan écht niet.’ En we blijven zo’n school na onze interventie volgen. Pas als er sprake is van agressie, moeten wij er in sommige gevallen het Joods Politienetwerk bijhalen.” 

Rechtvaardigheidsgevoel

TAS is een onafhankelijke organisatie die op die grondslag graag samenwerkt met andere Joodse instanties. “Het maakt ons niets uit of je orthodox of liberaal bent, links of rechts. We springen voor iedereen in de bres,”, bevestigt Goudsmit. 

Miriam Goudsmit heeft zelf een kind op Maimonides, een ander kind zit op een niet-Joodse school. Bij die laatste school was een appgroep van actieve ouders die erbovenop zaten. “Dat was een fijne samenwerking, ik gun dat andere ouders en kinderen.” De vrouwen hebben een sterk rechtvaardigheidsgevoel. Goudsmit: “Ik ben zelf een tweedegeneratiekind en verdraag het niet dat we hier in Nederland bang moeten zijn. We moeten samen sterk staan en niet met ons laten sollen. Net als Shirli en Anetta vind ik het belangrijk iets te betekenen voor de Joodse kinderen van nu en in de toekomst.” 

‘Er komt veel op ons af, maar we springen voor iedereen in de bres’

Goudsmit, Rachmani en Flesschedrager hebben ieder hun eigen expertise. Goudsmit is van origine relatie- en gezinstherapeut. In haar werk heeft ze veel te maken met scholen en ze kent veel netwerkpartners. Anetta Flesschedrager heeft een hr-achtergrond en Shirli Rachmani is verpleegkundige en ervaringsdeskundige. Haar kinderen hadden ook negatieve ervaringen op school, wat overigens goed werd opgelost. TAS is dus nog maar net begonnen. “Ja, er komt veel op ons af,” erkent Goudsmit. “We zijn op zoek naar vrijwilligers die zich bij ons aansluiten. Het is echt belangrijk werk.” Wilt u meer weten of contact opnemen omdat uw kind problemen ondervindt? Stuur een mail aan: tasgroup4parents@gmail.com.

Op verzoek van de ouders en kinderen zijn de verhalen geanonimiseerd. De namen zijn bij de redactie bekend.

Opmerkingen (2)
tiki 21 december 2023, 08:25
Tacheles.......er is géén plaats meer voor Joden in Nederland. In plaats van te vechten, nee niet tegen de 'toegenomen Jodenhaat, maar de 'altijd aanwezige & nu legitiem geworden Jodenhaat, moet de Joodse jeugd de waarheid onder ogen zien, koffers pakken en naar Israel verhuizen, zélfs met "Netanyahu aan het roer al vraag ik me écht af wat die leerling uit een kleine middelbare school in Z-Holland tegen de man heeft. Velen in Europa & Amerika hebben het licht gezien en doen precies dat. Waar men dacht dat in Israel door de oorlog de huizenmarkt inmekaar zou ploffen....boemt hij door een stijgende alyah. De uiteindelijke winnaar van heel deze tragedie is Israel.....op ieder vlak. De verliezers zijn de Joden in de Diaspora die nog stééds dromen dat het morgen beter zal worden en het over zal waaien. Nee gaat écht niet gebeuren want het verschil tussen 7 en 70 is alléén het het cijfer 0. In Israel hebben ze dát nu ook begrepen!! Tacheles....voor Joden is er géén andere optie.
Bas Fortuin 21 december 2023, 20:27
Een indrukwekkend realistisch verslag van Mw. Esther Voet: Tacheles TAS vecht tegen antisemitisme op scholen." Ook groot respect en moed van Shirli Rachmani, Miriam Goudsmit en Anetta Flesschedrager-de Vries die richtten samen TAS op. Broodnodig! Waarom? Leerlingen gaan bijvoorbeeld hun Joodse identiteit verhullen vanwege moslimintimidatie/antisemitisme en dat opnieuw in Nederland? Nederland keek in meerderheid 1942-1945 ook al de andere kant uit toen 106.000 Joodse mannen, vrouwen en kinderen door fanatieke nazi's in beestenwagons gepropt vanuit Westerbork naar de vernietigingskampen getransporteerd werden om daar vergast en verbrand te worden. Wee, al die verraderlijke antisemieten: Genesis 12:3. Het blijkt maar weer: De geschiedenis leert dat de mens niets van de geschiedenis geleerd heeft. Humanisme? Mijn broek zakt er van af.
Plaats opmerking

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *