Commentaar

Verbazing

Esther Voet 15 april 2021, 10:45
Verbazing

Zondagochtend 11 uur. Zoals zovelen zat ik klaar voor de herdenking van de bevrijding van Kamp Westerbork, waar sinds de pensionering van Dirk Mulder kunsthistorica Gerdien Verschoor de scepter zwaait. Ik hoopte op een fris, nieuw gezicht voor het commentaar bij de beelden en de getuigenissen van mensen die in het kamp hebben gezeten, onder wie rabbijn Ies Vorst die altijd weer ontroert met het fotootje van zijn ouders dat hij standaard op zijn borst draagt.

Het liep anders. Verschoor blijkt ziek thuis te zitten en nu werden wij getrakteerd op voormalig directeur Dirk Mulder. Trad hij op namens Westerbork? Nou, nee. Uit navraag bleek dat niet alleen ik verbaasd was, ook medewerkers van Kamp Westerbork zelf waren – onaangenaam – verrast. De keuze van de NOS Mulder uit de mottenballen te halen, was volledig buiten Westerbork omgegaan. Een gemiste kans, omdat daar uitstekende jonge medewerkers rondlopen die aan de kijkers meteen het belangrijke signaal hadden kunnen afgeven dat het vertellen van de Westerbork-geschiedenis wordt overgenomen door een nieuwe generatie.

Daar bleef het niet bij. Mulder vertelde dat het algemene beeld van transport met veewagons niet juist was en dat ‘de overgrote meerderheid is vervoerd met personenrijtuigen’. En: “74 personen in zo’n goederenwagon, dat waren wel uitzonderlijke situaties.” Voor mijn geestesoog ontstond het beeld van mensen die vrolijk picknickend in een treinstelletje op weg gingen naar een vakantiebestemming, want er kwamen geen vervolgvragen. Daarom vroeg ik aan Guido Abuys, conservator van Westerbork, hoe dat nu zat. Abuys: “Een en ander is al beschreven in het boek De Nederlandse Spoorwegen in oorlogstijd. In de beginjaren is inderdaad gebruikgemaakt van – overvolle – derderangs personenwagons, die gingen bijvoorbeeld ook naar Theresienstadt. Daar moet je je echter geen luxe bij voorstellen. Wel waren er zitplaatsen. Van de in totaal 93 transporten die zijn onderzocht, bestonden – vooral aan het begin van de oorlog – zo’n 55 uit die personentreinen. De goederentreinen werden vanaf april 1943 ingezet.” In de tijd dus dat enorme aantallen Nederlandse Joden naar het oosten werden gedeporteerd.

Over de omstandigheden in de personenwagons repte Mulder met geen woord. Dat had beter moeten worden uitgelegd. Nu ontstond het beeld dat het ‘allemaal wat minder erg was’. Dat alles even los van het irritant vals spelende orkestje tijdens de uitzending. Ik wens Verschoor beterschap en hopelijk zien we haar volgend jaar wel voor de camera.

Tags dit artikel heeft geen tags
Opmerkingen (4)
Theo sanders 15 april 2021, 15:45
Personen wagons? Dus mijn moeder heeft zich zeker verbeeld dat ze op weg naar Auschwitz in een veewagen stond opgedrongen tussen de andere slachtoffers zonder water Het enige water was als het regende door de gaten sijpelde kon ze een beetje drinken
Thijs Moone 15 april 2021, 21:00
Mulder heeft het gevaar geschapen dat wij! meteen het beeld krijgen van onze! personentreinen met de jongen voor de koffie, gezellige perrons met een kroketje en een leuk dagje uit. Wie b.v. zegt "mijn overgrootmoeder had een stofzuiger" roept het beeld op van zo'n ding anno nu. Dit is geschiedvervalsing oproepen als je geen exacte uitleg geeft...
Michael Jacobs 18 april 2021, 07:39
Ontkennen is troef in Nederland.
Elga Muller 18 april 2021, 23:55
Gezien de beelden uit historische films klopt wat Dirk Mulder zegt niet met de beelden en verhalen die ik ken... wat is daar de oorzaak van?
Plaats opmerking

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *