In het prachtige De rode en de zwarte jonker schetst historica Daniela Hooghiemstra de geschiedenis van de broers Marinus en Willem van der Goes van Naters. De ene broer, jonkheer Willem, wordt een ongehoorde fascist, de ander een sociaaldemocraat die zich bemoeit met de oprichting van de PvdA. Tot op het laatst bleven de broers van elkaar houden.
Als ik dit boek had mogen recenseren had ik het vijf sterren gegeven. Afgezien van haar prettige stijl legt Hooghiemstra uit hoe mannelijke identiteit, ideologische bevlogenheid en dictatuur met elkaar verweven zijn. Dat doet zij onder meer door in te zoomen op de samenhang tussen fascisme en homo-erotiek. Het kan best zijn dat Hitler zelf homo-erotische gevoelens had, men heeft dat nooit honderd procent kunnen vasttellen. Wel is het zo, schrijft Hooghiemstra: “Wat Hitlers eigen geheimen ook geweest mogen zijn, van de ‘man-manlijke eros’ maakte hij in de NSDAP een moderne liturgie waarmee hij Duitsland […] betoverde.”
Fascinatie
Mannelijkheid en fascisme. Het was voor mij een bekende combinatie. Grote gespierde blonde apollo’s. De Duitsers spiegelden zich eraan en wilden vervolgens alle Joden vernietigen.
Ik weet het al sinds ik leerde over de Nacht van de Lange Messen in 1934, in Duitsland de Röhm-Putsch genoemd. Röhm was een goede vriend van Hitler. Iedereen wist dat hij homoseksueel was. Maar hij kreeg te veel macht en werd vermoord door de SS onder leiding van Himmler.
Blut und Boden in combinatie met mannelijkheid oefent een grote aantrekkingskracht uit. Is het vergezocht als ik die fascinatie voor het mannelijke zie bij sommige antisemitische kompanen van Thierry Baudet? De FvD-oprichter zelf ziet mannen als leidend, dominant en richtinggevend. Ik heb het niet op die kameraden van Thierry. Factcheckers van Universiteit Leiden en Textgain oordeelden in 2022: “Politici van Forum voor Democratie retweeten regelmatig antisemitische accounts. Zo promoten FVD-politici spelers in een -socialemedianetwerk waarin antisemitisme gemeengoed is, variërend van complottheorieën rond George Soros tot extreme haatberichten over Joden die kinderbloed drinken.”
Joodse vrouw
Ik vind dat ‘engig’, als ik eens een ongebruikelijk bijvoeglijk naamwoord mag gebruiken. Dat ik het niet ‘eng’ vind, is omdat ik meen dat Thierry zelf geen antisemiet is, hoewel zijn standpunt ten aanzien van Israël na 7 oktober wel enigszins is veranderd. Hij sprak van een ‘etnische zuivering’, hij vond het optreden van het IDF in Gaza moreel onaanvaardbaar. Baudet is nogal ambigu, je weet niet wat je aan hem hebt. Hij steunt bijvoorbeeld sommige sancties tegen Israël. Hij laat na iets te ondernemen tegen die antisemitische klootzakjes in zijn partij. Niet geheel onbegrijpelijk schreef het Historisch Nieuwsblad: “FvD heeft niet toevallig extreemrechtse kandidaten: oprichter Thierry Baudet flirt al jaren met fascisme.”
FvD-oprichter Baudet ziet mannen als leidend, dominant en richtinggevend
Flirten met fascisme is niet meteen fascist zijn, maar het maakt hem en zijn partij onveilig. Onveilig voor Joden, wat mij betreft. “Maar hij heeft een Joodse vrouw,” hoor ik sommigen zeggen. Gelukkig maar. Het doet me wel denken aan een passage in Ondergang van Jacques Presser. Hij beschrijft NSB’ers die getrouwd bleken met Joodse vrouwen. Die werden soms met rust gelaten. Ik weet van een NSB’er die ideologisch zo ver wegdreef van zijn vrouw dat ze uiteindelijk gingen scheiden. De vrouw kwam om in een gaskamer. De man hertrouwde na de oorlog.
