Zoals zo vaak was het tv-ster Bill Maher die progressief Amerika een spiegel voorhield. “Donald Trump heeft ontelbaar veel leugens verteld, maar als hij zegt dat de Democratische Socialisten van Amerika in werkelijkheid communisten zijn, is dat geen leugen,” zei de komiek van Joodse en Ierse komaf in zijn talkshow op HBO. Mahers woorden zorgden voor een schokgolf in de Democratische partij, waar steeds meer leiders van het partijestablishment vrezen dat de extreemlinkse kandidaten hun kansen Trumps Republikeinen in de midterm-verkiezingen verpletterend te verslaan, in gevaar brengen.
Amerikaanse Joden, traditioneel merendeels Democraten, hebben nog meer redenen zich zorgen te maken om de ruk naar links van hun partij, want net als in Europa lijkt een afkeer van Israël, antizionisme en simpelweg antisemitisme de verbindende factor voor linkse bloedgroepen.
The Squad
Terwijl de rechtse Jodenhaat vooral heerst buiten de kaders van de Republikeinse partij — denk aan opiniemakers als Candace Owens of Tucker Carlson — houden de Republikeinse volksvertegenwoordigers zich doorgaans op de vlakte. Dat is inmiddels heel anders bij de Democraten, waar een heuse strijd om de ziel van de partij gaande lijkt. Een strijd die steeds vaker in het voordeel van de anti-Israëlische vleugel beslist wordt.
Jarenlang was er The Squad, een groep jonge Democratische leden van het Huis van Afgevaardigden, die onder leiding van Alexandria Ocasio-Cortez de grens tussen Israëlkritiek en Jodenhaat opzocht. De islamitische parlementariërs Ilhan Omar en Rachida Tlaib waren hier de meest in het oog springende voorbeeld van. Maar sinds vorig jaar heeft de antizionistische beweging in de partij in Zohran Mamdani een nieuw boegbeeld. De burgemeester van New York verenigt zijn lidmaatschap van de Democratische Socialisten van Amerika (DSA) met een liefdevol begrip voor islamisme en virulent antizionisme, een monsterverbond dat we ook in Europa waarnemen. Denk aan het Britse Labour van Jeremy Corbyn, La France Insoumise van Jean-Luc Mélenchon. Dichter bij huis zijn de antizionistische kongsi in de Amsterdamse gemeenteraad, studenten- en rodelijnprotesten en de steeds hardere anti-Israëlhouding bij Pro, zoals deze week geuit door jeugdbeweging Protest in een tekst die rechtstreeks door de Hamasleiding gedicteerd leek.
Blanke overheersing
Het is exact de retoriek die Mamdani hanteert — ‘apartheid’, ‘genocide’, ‘monsters’ — waarmee hij volgens Joodse leiders de antisemitische geweldsexplosie in New York aanwakkert. In die stad zijn inmiddels twee van de drie haatmisdrijven tegen Joden gericht, maar de burgemeester wast zijn handen in onschuld.
Er is een heuse strijd om de ziel van de partij gaande
Een golf radicaallinkse kandidaten surft op dit moment mee op het succes van Mamdani, tot wanhoop van gematigde Democratische leiders. Die maken zich niet alleen zorgen om de ideologische ziel van de partij, maar vooral om hun winstkansen in november. De kiezer wil juist dat de Democraten naar het centrum trekken en dat het Israëlisch-Arabische conflict geen enkele prioriteit heeft, toont elk onderzoek aan. Uitspraken van Mamdani’s naaste medewerker Cea Weaver, dat ‘de witte middenklasse verarmd moet worden’ en dat huizenbezit ‘een wapen van blanke overheersing’ is, zijn geen stemmentrekkers in cruciale swing states als Pennsylvania, Arizona of North-Carolina. Evenmin als Weavers uitspraak: “Kies meer communisten.”
Zwevende kiezer
Als de Amerikaanse kiezer gruwelt van de flirt van extreemlinks met de islam, en antizionisme allesbehalve een winnende verkiezingsstrategie is, waarom worden al die radicaallinkse kandidaten dan gekozen? Dat heeft alles te maken met het Amerikaanse kiesstelsel. De kandidaten voor de Senaat, het Huis van Afgevaardigden of het gouverneurschap van de vijftig staten worden door geregistreerde partijleden benoemd. Die actieve kiezers zijn in het geval van de Democraten veel linkser en bij de Republikeinen veel rechtser dan de gemiddelde Amerikaanse stemgerechtigde.
Daarom gebeurt het vaak dat een kandidaat zich bij voorverkiezingen zo radicaal mogelijk opstelt, om vervolgens naar het centrum te draaien en zo de zwevende kiezer te paaien. Maar de kandidaten van de Democratische Socialisten (DSA) zijn zo extreem dat er niet geloofwaardig van de radicale lijn afgeweken kan worden. De volgens critici kwade genius achter deze beweging is de inmiddels 84-jarige Joodse senator Bernie Sanders. Daarbij valt op dat geen kandidaat zich zo antisemitisch kan opstellen dat hij Sanders’ steun verliest. Bernie steunde zelfs Graham Platner, die een SS-tatoeage bleek te hebben. Pas toen beschuldigingen van seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen Platner aan het licht kwamen, zag die zich gedwongen zijn kandidatuur in te trekken.
Als de duivel zelf
De afgelopen weken werden tal van kandidaten gekozen voor de Senaat, het Huis van Afgevaardigden en gouverneursposten in verschillende staten. Die voorverkiezingen leken op touwtrekken om de ziel van de Democratische partij. Met aan de ene kant Sanders, Mamdani en Ocasio-Cortez als pleitbezorgers voor radicaallinkse, islamitische en anti-Israëlische kandidaten, en aan de andere het partijestablishment. Zij het dat de steun aan gematigdere kandidaten minder uitgesproken wordt, de partijleiding moet immers met de DSA-kandidaten kunnen samenwerken wanneer zij verkozen worden.
Die gematigde Democraten worden in veel gevallen gesteund door AIPAC, de pro-Israëlische, niet-partijgebonden lobbyclub die linkse leiders graag afschildert als de duivel zelf. De opvallendste confrontatie tussen de twee partijfacties was die om de kandidatuur voor een van de twee senaatszetels van de staat Michigan. Die werd gewonnen door de uitermate felle anti-Israëlkandidaat Abdul el-Sayed.
Migranteninvasie
El-Sayed versloeg het gematigde lid van het Huis van Afgevaardigden Haley Stevens, die met miljoenen dollars gesteund werd door AIPAC. Zijn overwinning laat zien hoe snel en radicaal de Democratische partij zich van Israël aan het afkeren is. El-Sayed rechtvaardigde de aanval door een Libanees-Amerikaanse man op een synagoge in Detroit in maart, met een beroep op ‘omstandigheden zesduizend mijl hiervandaan’, lees: de oorlog in Gaza. Ook voerde hij campagne met de antisemitische communist Hasan Piker, die onlangs Israël ervan beschuldigde achter de migranten-invasie in de Spaanse exclave Ceuta te zitten.
‘Ik stem niet op iemand die voor de intifada juicht’
Twee andere fel anti-Israëlische kandidaten voor het Huis van Afgevaardigden wonnen in het kielzog van El-Sayed in Michigan. Dat is extra belangrijk omdat dat een swing state is. Michigan kan de doorslag geven in de verhouding tussen Republikeinen en Democraten in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. En in 2028 is het een van de staten die bepaalt wie de opvolger van Donald Trump wordt. De situatie in Michigan is zo uit de hand gelopen dat Joodse Democraten de partijleiding hebben gevraagd hun veiligheid te waarborgen bij de conventie van 29 augustus. Nota bene de advocaat-generaal van Michigan, de Joodse Dana Nessel, kondigde al aan verstek te laten gaan uit angst het doelwit van haat op de conventie te worden.
Intifada
Voor de Republikeinen kunnen de Democratische kandidaten niet radicaal genoeg zijn. Dat leedvermaak is het spiegelbeeld van de zorgen in de Democratische partijleiding. Gezien de impopulariteit van Donald Trump zouden de Democraten met gemak moeten winnen in november, maar of dat lukt met zulke kandidaten? Dus geven de centristen zich niet zonder slag of stoot gewonnen aan de extreemlinkse vleugel. Met succes: Francesca Hong, die politie en gevangenissen wil afschaffen, werd in Wisconsin verslagen door een gematigde kandidaat, net zoals Corey Bush, lid van de eerdergenoemde Squad, in Missouri, die het aflegde tegen de pro-Israëlische Wesley Bell.
Maar het valt niet te ontkennen dat de extremistische, anti-Israëlische ‘democratisch socialisten’ de wind in de zeilen hebben. Of die bij de verkiezingen storm zullen oogsten weten we uiterlijk op 3 november. Zoals Bill Maher, zijn hele leven al Democraat, het verwoordt: “Ik stem niet op iemand die vindt dat de verkeerde kant de Koude Oorlog heeft gewonnen of die voor de intifada juicht alsof die het WK voetbal is.”
