De titel van het recente boek van schrijver en journalist Sylvain Ephimenco blinkt uit in duidelijkheid: Jodenjacht. Het is een bundeling van teksten die hij als columnist schreef in het dagblad Trouw sinds die beruchte zevende oktober 2023. Huiveringwekkende lectuur: niet alleen over de massale moordpartij door de terroristen van Hamas, maar ook hoe de vaderlandse politiek en pers zich daarna hebben uitgesproken.
Ephimenco, een van de laatste vrije geesten in columnistenland, begint zijn exposé met het omzagen van een herinneringsboom in Lyon in januari 2026, die tien jaar eerder was geplant voor de doodgemartelde Franse Jood Ilan Halimi. Er was al eerder zo’n boom omgezaagd. Ephimenco: “Deze bomen die al jaren geleden in de grond waren gezet, mochten de herinnering van een gemartelde Jood niet levend houden …” De auteur van Jodenjacht, zelf in Frankrijk opgegroeid, ziet hierin een metafoor van wat zich na 7 oktober ontwikkelde: het Joodse verdriet moest worden ontkend. “Al in de eerste dagen na de moordzuchtige aanvallen van de Gazanen van Hamas op Israëlische grond vormde zich een haag van relativering en ontkenning.”
Opportunisme
Talrijk zijn voorbeelden van filo-islamitische gladstrijkerij en goedpraten. Zoals burgemeester Femke Halsema steeds weer een eigen opmerkelijke invulling geeft aan de Amsterdamse wapenspreuk ‘heldhaftig, vastberaden, barmhartig’. Zoals bij de Jodenjacht op Israëlische voetbalsupporters van Maccabi Tel Aviv door islamitische Amsterdammers in 2024. Halsema raakte in paniek, schrijft Ephimenco. Ze nam woorden als ‘Jodenjacht’ en ‘pogrom’ in de mond. Ferme uitspraken die haar achterban haar zwaar aanrekende. Vervolgens keerde Halsema haar jasje uit politiek opportunisme. Zij nam afstand van haar woorden: “In politiek Den Haag wordt het woord pogrom vooral gebruikt om Marokkaanse Amsterdammers te discrimineren, daar wil ik niets mee te maken hebben.”
Ephimenco: “Het woord ‘Jodenjacht’ dat wel degelijk door Jodenjagers op 6 en 7 november werd gebruikt, lijkt nu taboe te zijn geworden. In bepaalde media is het bon ton ‘Maccabirellen’ te gebruiken in plaats van dit tienletterwoord dat wringt en schuurt. Een reden voor mij om de zelfcensuur te negeren en het woord tot titel van het boek te maken.”
Israëls vijanden componeren nu met succes hun eigen verhaal
Israëls vijanden componeren nu — met succes — hun eigen verhaal. Grotesk wordt het enige democratische land in de regio beschuldigd van genocide. Ephimenco: “Ze zetten tegenover de represailles die Israël uitvoerde de term ‘genocide’. Als je Joden van genocide beschuldigt, zaag je de bomen om van hun herinnering.” Voor veel landelijke media is dat geen probleem, moet de auteur helaas vaststellen. Daarvoor hoeft hij niet ver te zoeken: zonder dat de hoofdredactie van Trouw ingreep, mocht collega-columnist Jamal Quiriachi in juli vorig jaar schrijven dat ‘Israël zich inderdaad ontpopt als een erfgenaam van nazi-Duitsland’.
Vijandige linies
Sylvain Ephimenco heeft een moedig en betekenisvol boek geschreven. Onafhankelijke denkers die niet in de kaders van de weldenkende wereld van politiek en journalistiek passen, hebben het echter moeilijk. Vraag het Theodor Holman, uitgerookt bij Het Parool en nu gelukkig te lezen in het NIW. Voor zijn collega Ephimenco is bij Trouw het doek nu ook gevallen. Hij stopt ermee, na meer dan dertig jaar: “Ik heb de laatste tijd het gevoel gekregen dat ik door een onzichtbare hand achter de vijandige linies was gedropt.”
Dezer dagen publiceerde Trouw wel een grote primeur op de voorpagina: “Hoe Israël zich hummus toe-eigende.” Gestolen van de Arabieren in de regio, volgens de journalist. Het voormalige verzetsblad: “Er duiken tegenwoordig steeds meer Joods-Israëlische hummusketens op.” De antisemieten in Hitler-Duitsland wisten het al: het is allemaal een samenzwering van het wereldjodendom.
