Minister-president Rob Jetten heeft een handbeschilderde mezoeza n ontvangst genomen. Die werd hem aangeboden door Joodse studenten, met de bedoeling het kokertje aan zijn voordeur te hangen. De premier mocht kiezen tussen een mezoeza vermomd als alarmkastje, ontworpen voor Joden die hun identiteit liever niet laten zien, en het Delfts blauwe exemplaar. “De eerste zegt mij dat ik me moet verstoppen, terwijl de tweede zegt dat ik er mag zijn. De vraag is: in wat voor samenleving willen wij leven?” Dat was de retorische vraag van landelijk studentenrabbijn Yanki Jacobs, die Jetten de keuze voorlegde.
Schijf van vijf
De ontmoeting vond plaats in aanloop naar Rosj Hasjana, het ‘Joods Nieuwjaar’, en de start van het academische jaar. Studenten van het Nationaal Joods Studentenoverleg (NJSO) spraken met Rob Jetten over hun ervaringen in het Joodse studentenleven: hun Joodse identiteit, veiligheid, en de ruimte om als Jood zichtbaar te leven. Aan de hand van de ‘Schijf van vijf’ van de Joodse identiteit, ontwikkeld door Ido Abram, kwamen alle elementen aan bod: religie, traditie, de band met Israël, de doorwerking van de Shoa en de wisselwerking tussen Joodse en Nederlandse cultuur.
De studenten vertelden zij dat zij op de universiteit soms terughoudender zijn geworden over hun Joodse achtergrond. “Het welzijn van Joodse studenten gaat niet alleen over antisemitisme en veiligheid. Heet gaat ook over de ruimte voor cultuur en de mogelijkheid je achtergrond vrijuit te delen,” aldus Julian, student in Utrecht.
Camouflage
Jacobs vertelde hoe sommige Joden enkele jaren geleden hun mezoeza van de deur haalden om hun identiteit te verbergen. Als alternatief ontstond er een camouflagemezoeza die eruitziet als een alarmkastje, waarin het koosjere perkament kan worden geplaatst. Dit jaar liet Jacobs daar een tegenhanger voor ontwerpen: het ontwerp dat nu werd aangeboden aan de premier. Op de mezoeza staan vier dieren geschilderd: de luipaard, de leeuw, de adelaar en het hert. Die verwijzen naar de Spreuken der Vaderen, waarin ze symbool staan voor respectievelijk moed, kracht, snelheid en lichtheid. Vier eigenschappen die belangrijk zijn voor de wijze waarop je taken in het leven zou moeten aanpakken.
Premier Jetten beloofde de mezoeza aan zijn voordeur te spijkeren. ‘Joods leven mag gezien worden,’ zei hij. Zijn exemplaar is het eerste van een reeks die het komende jaar aan Joodse studenten in Nederland zal worden uitgedeeld.
